پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٤ - ٢ شايستگى شرط اوّل هر كار است

شرح نهج البلاغه خود در داستان جنگ جمل مى‌نويسد: «پس از پايان جنگ هنگامى كه امام عليه السّلام كنار كشته طلحه آمد فرمود او را بنشانيد، او را نشاندند، فرمود: «لقد كان لك قدم لو نفعك و لكنّ الشّيطان أضلّك فأزّلك فعجّلك إلى النّار؛ تو گام برجسته‌اى در اسلام داشتى اى كاش از آن بهره مى‌گرفتى؛ ولى شيطان تو را گمراه ساخت و به لغزش واداشت و به سرعت به سوى آتش دوزخ فرستاد». [١]

٢. شايستگى شرط اوّل هر كار است‌

امام عليه السّلام در جمله كوتاهى در پايان گفتار بالا مى‌فرمايد: گروهى براى رسيدن به حكومت اسلامى گردن كشيدند؛ ولى چون شايسته آن نبودند گردنهايشان شكست. اشاره به اينكه هر كار و هر برنامه‌اى به لياقت و شايستگى نياز دارد تنها علاقه به چيزى سبب وصول به آن نمى‌شود و هرگز به گزاف نمى‌توان تكيه بر جاى بزرگان زد مگر آنكه انسان اسباب بزرگى را از قبل آماده سازد.

درست است كه گروهى بدون فراهم ساختن اين اسباب، تكيه برجاى بزرگان زدند؛ ولى سرانجام بر اثر سوء مديريت با شكست مواجه شدند و ناكام گشتند.

(١). شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١، ص ٢٤٧.