پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣١ - شرح و تفسير ويژگىهاى محيط فاسد
بخش دوم
و اعلموا رحمكم اللّه أنّكم في زمان القائل فيه بالحقّ قليل، و اللّسان عن الصّدق كليل، و اللّازم للحقّ ذليل. أهله معتكفون على العصيان، مصطلحون على الإدهان، فتاهم عارم، و شائبهم آثم، و عالمهم منافق، و قارنهم مماذق. لايعظّم صغيرهم كبيرهم، و لا يعول غنيّهم فقيرهم.
ترجمه
بدانيد، خدايتان رحمت كند، كه شما در زمانى قرار گرفتهايد كه گوينده حق در آن كم، و زبان از گفتار راست عاجز و ناتوان، و همراهان حق، خوارند. اهل اين زمان همواره با گناه همراهاند و بر مداهنه و سازشكارى و سهلانگارى اتفاق نظر دارند. جوانانشان بداخلاق و شرور، و بزرگسالانشان گنهكارند. عالم آنها منافق است و قاريان قرآن و عابدان رياكارند. نه كوچكشان بزرگسالان را احترام مىكنند و نه ثروتمندشان زندگى مستمندانشان را تكفّل مىنمايند.
شرح و تفسير ويژگىهاى محيط فاسد
امام عليه السّلام در بخش دوم اين خطبه به شرح مفاسدى كه در آن عصر و زمان بر اثر سياستهاى حكّام پيشين پيدا شده بود و تقريبا در تمام جوامع آلوده ديده مىشود، پرداخته و ضمن يازده جمله كوتاه و بسيار پرمعنا ترسيم دقيقى از آن جامعه مىفرمايد و در واقع چيزى را فروگذار نكرده است (و اين است معناى فصاحت و بلاغت و سخنورى اعجازآميز) مىفرمايد: «بدانيد خدايتان رحمت