پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٩ - شرح و تفسير جعل احاديث از سوى منافقان

حكّاما على رقاب النّاس).

نتيجه همان شد كه امام عليه السّلام در ادامه سخن فرموده: «حاكمان جور به وسيله آن منافقان و همراه آنها به خوردن دنيا مشغول شدند (و بيت المال مسلمين را به تاراج بردند)»؛ (فأكلوا بهم الدّنيا).

منظور از پيشوايان ضلالت و گمراهى و دعوت كنندگان به آتش دوزخ در درجه اوّل حكّام بنى اميّه هستند كه همه چيز اسلام از جمله احاديث پيامبر را ملعبه خود ساختند تا بر مردم حكومت كنند. بهترين ابزار كار آنها منافقان عصر پيامبر و بازماندگان آنها بودند و بدين وسيله فضاى احاديث نبوى را تيره و تار ساختند.

متأسّفانه بسيارى از توده مردم، چشم و گوش بسته به دنبال آنها افتادند آن گونه كه امام عليه السّلام در ادامه اين سخن فرموده: «مردم نيز (غالبا) همراه سلاطين و دنيا هستند مگر كسى كه خداوند او را لغزش بازداشته است»؛ (و إنّما النّاس مع الملوك و الدّنيا، إلّا من عصم اللّه).

جمله معروف «النّاس على دين ملوكهم» گرچه به اين صورت در روايات اسلامى وارد نشده‌ [١]؛ ولى واقعيّتى است كه مضمون آن هم در روايات و هم در گفته‌هاى بزرگان ديده مى‌شود كه هرگاه گروه فاسد و مفسد با نقشه‌هاى حساب شده و تبليغات گسترده وارد ميدان شوند، مى‌توانند افكار عمومى را فريب داده و گروههاى زيادى را به دنبال خود بكشانند. اين مطلب نه تنها در تاريخ گذشته و در صدر اسلام بعد از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله ديده مى‌شود، امروز هم در بسيارى از كشورهاى پيشرفته دنيا وجود دارد كه ائمّه ضلال با استفاده از تبليغات پر حجم‌

[١]. پدر مرحوم شيخ بهايى در كتاب أصول الأخيار إلى اصول الاخبار، ص ٣٠ از آن به عنوان «المثل السائر» (ضرب المثل معروف) ياد كرده است و همچنين مرحوم ملّا صالح مازندرانى در شرح اصول كافى، ج ١٢، ص ٥٦٠؛ ولى در كتاب كشف الغمّة، ج ٢، ص ٢٣٠ بعد از ذكر اين جمله مى‌گويد: «كما ورد في الحديث و المثل؛ همان‌گونه كه در حديث و در مثل وارد شده است».