طولانى مى‌شود و تاب و توان را از انسان مى‌گيرد، نه قادر بر عبادات به صورت كامل است، نه خدمت به انسانها و قضاى حوائج مؤمنان و همچنين مرگ كه امام عليه السّلام آن را تشبيه به سارقى كرده كه همه‌چيز را ناگهان از انسان مى‌ربايد.

در ادامه با ذكر شش وصف براى مرگ، حقيقت آن را براى همگان روشن مى‌سازد. همان مرگى كه گريزى از آن نيست و هركس سرانجام با آن ملاقات مى‌كند، مى‌فرمايد: «زيرا مرگ ويران كننده لذّات شماست و خواسته‌هاى دل شما را تيره و تار مى‌سازد، و منزلگاههاى سفرتان را دور مى‌سازد. (و از رسيدن به اهداف باز مى‌دارد) ديدار كننده‌اى است كه هرگز دوست داشتنى نيست، و حريفى است شكست‌ناپذير، و جنايتكارى است غير قابل تعقيب»؛ (فإنّ الموت هادم لذّاتكم، و مكدّر شهواتكم، و مباعد طيّاتكم‌ [١]. زائر غير محبوب، و قرن‌ [٢] غير مغلوب، و واتر [٣] غير مطلوب).

به اين ترتيب امام عليه السّلام به همگان هشدار مى‌دهد كه اين ديدار كننده به سراغ همه شما مى‌آيد و كماندارى است كه همه را نشانه مى‌رود و هماورد و حريفى است كه نيرومندترين انسانها در مقابله با او ناتوانند. او مى‌آيد همه‌چيز را برهم مى‌ريزد، بساط عيش‌ونوش را برمى‌چيند و سفره غذا به جاى آن مى‌گستراند و تمام برنامه‌هاى لذّت‌بخش را نيمه‌تمام مى‌گذارد و انسان را با خود مى‌برد، و از همه مهم‌تر آنكه هيچ زمان و مكانى را به رسميّت نمى‌شناسد.

اين تعبيرات گويا و پرمعنا به راستى تكان‌دهنده و بيدارگر است. غافلان را بيدار و مستان را هوشيار مى‌سازد.

باز در ادامه به شش ويژگى ديگر درباره مرگ پرداخته و گفتار پيشين را

[١]. «طيّات» جمع «طيّه» به معناى ناحيه و جهت و نيز به معناى هدف آمده است. از ريشه «طىّ» بر وزن «حىّ» به معناى جمع و جور كردن گرفته شده و گاه به معناى عبور كردن و پيمودن راه به كار مى‌رود.

[٢]. «قرن» به معناى حريف و هماورد در مبارزه است.

[٣]. «واتر» به معناى تيرانداز و جنايتكار از ريشه «وتر» بر وزن «سفر» به معناى زه كمان گرفته شده است.