پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠١ - شرح و تفسير دنياى حيلهگر!

كاخهايشان گورهايشان شد.

اين جمله ناب دو معنا دارد: نخست اينكه از كاخهايشان به گورها منتقل شدند و ديگر اينكه در بعضى از حوادث وحشتناك مانند زلزله‌ها كاخها بر سرشان ويران شد و همانجا قبرشان گشت.

امام در پنج جمله اخير كه از «أصبحت» شروع مى‌شود اين نكته را دقيقا بيان فرموده كه آنها چنان از دنيا بيگانه شده‌اند كه حتّى دوستان و آشنايانى كه بر مزارشان مى‌گريند نمى‌شناسند و فرياد آنها را نمى‌شنوند.

البتّه اين درباره دنياپرستانى است كه خدا را به دست فراموشى سپردند و جز هواپرستى محصول عمرشان نيست؛ ولى طبق آنچه در روايات وارد شده، مؤمنان صالح، كسانى را كه به زيارت قبرشان مى‌آيند مى‌شناسند و با آنها انس مى‌گيرند و از بازگشتشان نگران مى‌شوند.

يكى از ياران امام كاظم عليه السّلام به نام اسحاق بن عمّار مى‌گويد از آن حضرت پرسيدم آيا مؤمن كسى را كه به زيارت قبرش مى‌آيد مى‌شناسد؟ فرمود: «نعم و لا يزال مستأنسا به مادام عند قبره فإذا قام و انصرف من قبره دخله من إنصرافه عن قبره وحشة؛ آرى پيوسته با او انس مى‌گيرد تا زمانى كه نزد قبر او حاضر است هنگامى كه برخاست و از كنار قبرش منصرف شد ميّت به سبب انصراف او ناراحت مى‌شود و در وحشت فرومى‌رود». [١]

امام به دنبال اين سخن چنين نتيجه‌گيرى مى‌كند: «حال كه چنين است از زرق و برق دنيا برحذر باشيد (كه با شما همين مى‌كند)»؛ (فاحذروا الدّنيا).

آنگاه با بيان هشت صفت براى دنيا (و به تعبيرى ده صفت) دلايل روشنى بر لزوم حذر از دنيا بيان مى‌دارد، مى‌فرمايد: «زيرا دنيا بى‌وفا مكّار و فريبنده و حيله‌گر است، بخشنده‌اى است منع كننده (كه از يك دست مى‌دهد و با دست‌

[١]. كافى، ج ٣، ص ٢٢٨ باب زيارة القبور، ح ٤.