پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٠ - شرح و تفسير مصيبت عظيم و جانكاه رحلت پيامبر خدا

شرح و تفسير مصيبت عظيم و جانكاه رحلت پيامبر خدا

امام عليه السّلام پيكر پاك پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله را مخاطب ساخته و چنين مى‌گويد: «پدر و مادرم فدايت باد اى رسول خدا، با مرگ تو چيزى قطع شد كه با مرگ ديگرى قطع نگشت و آن نبوّت و پيام آوردن (از سوى خدا) و اخبار آسمان بود»؛ (بأبي أنت و أمّي يا رسول اللّه لقد انقطع بموتك ما لم ينقطع بموت غيرك من النّبوّة و الإنباء و أخبار السّماء).

جمله‌ «بأبي أنت و أمّي» كه از جمله‌هاى رائج در ميان عرب به هنگام اظهار علاقه به كسى است، اشاره به اين است كه عزيزترين عزيزانم پدر و مادر من هستند كه آنها را فداى تو مى‌كنم. ممكن است به هنگام گفتن اين سخن، پدر و مادر گوينده در حيات نباشند همان گونه كه در خطبه مورد بحث چنين است؛ ولى ضررى به مفهوم سخن نمى‌رساند، زيرا اين جمله جنبه كنايى دارد و اشاره به اين است كه مخاطب، آن قدر عزيز است كه انسان عزيزترين بستگان خود را فداى او مى‌كند.

در بعضى از روايات آمده است: كه اگر پدر و مادر انسان زنده باشند و اهل ايمان، گفتن اين سخن اهانتى به آنها مى‌گردد و سبب عقوق مى‌شود. [١]

ولى ظاهران اين حديث ناظر به مواردى است كه مخاطب مانند پيغمبر و امام نباشد، زيرا چنين تعبيرى در برابر آن بزرگواران نه تنها اهانت نيست، بلكه مايه افتخار است.

به همين دليل اين تعبير در بسيارى از زيارت‌نامه‌ها، ديده مى‌شود در حالى كه بسيارى از زيارت كنندگان، پدران و مادرانشان زنده و اهل ايمانند.

تعبير به «نبوت» و «انباء» و «اخبار السماء»، سه مفهوم متفاوت دارد: «نبوّت»

[١]. وسائل الشيعه، ج ٢، ص ٦٥٣، ح ١.