پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٣ - خطبه در يك نگاه
٢١٧ و من كلام له عليه السّلام في التّظلم و التّشكي من قريش
از سخنان امام عليه السّلام است كه در شكايت از قريش بيان كرده است. [١]
خطبه در يك نگاه
همانگونه كه در بيان سند خطبه اشاره شد، اين خطبه و خطبه ١٧٢ و خطبه ٢٦ در قسمتهاى مختلف باهم مشتركند و به نظر مىرسد بخشهايى از نامهاى باشد كه امام عليه السّلام در اواخر دوران حكومت خود در پاسخ سؤال جمعى از
[١]. سند خطبه:
بخشى از اين خطبه در خطبه ١٧٢ و بخشى ديگرى از آن در خطبه ٢٦ آمده است و همانگونه كه در سند خطبه ١٧٢ گذشت، به نظر مىرسد اين خطبه بخشى از نامهاى است كه امام عليه السّلام در اواخر ايّام خلافتش مرقوم داشت و حوادثى را كه بعد از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله تا آن زمان رخ داده بود به طور فشرده در آن بيان فرمود و دستور داد آن را براى مردم بخوانند.
نويسنده كتاب مصادر نهج البلاغه در اينجا اضافه مىكند كه مرحوم كلينى طبق نقل سيّد بن طاووس در كتاب كشف المحجّه آن را در كتاب رسائل آورده است. در ضمن اين احتمال را نيز مىدهد كه امام بيش از يك مرتبه، نكاتى را كه در اين خطبه است در مناسبتهاى مختلف بيان فرموده باشد. (مصادر نهج البلاغه، ج ٣، ص ١٣٢).