پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٢ - شرح و تفسير كمربندها را محكم ببنديد و آماده جهاد شويد!

به هرحال امام عليه السّلام نخست با سه جمله كوتاه مخاطبان خود را براى شنيدن پيام جهاد آماده مى‌سازد و مى‌فرمايد: «خداوند از شما اداى شكر خويش را مى‌خواهد و فرمان (حكومت) را به شما سپرده و در اين سراى آزمايش و آمادگى در زمانى محدود به شما فرصت داده تا براى به دست آوردن جايزه او (بهشت و قرب ذات پاك او) از يكدگر پيشى بگيريد»؛ (واللّه مستأديكم‌ [١] شكره و مورّثكم أمره، و ممهلكم‌ [٢] في مضمار [٣] محدود، لتتنازعوا سبقه‌ [٤]).

گرچه شكر در اين عبارت به صورت مطلق ذكر شده، و هماهنگ با اطلاقات شكر در قرآن مجيد است؛ مانند «وَ اشْكُرُوا لِي وَ لا تَكْفُرُونِ» [٥] ولى به نظر مى‌رسد هدف مولا امير مؤمنان عليه السّلام بيشتر بيان شكر نعمت حكومتى است كه خدا در عصر آن حضرت به صالحان سپرده بود و جمله دوم‌ (و مورّثكم امره) نيز تأكيد بر همين معناست، چرا كه امر در اينجا نيز به معناى فرمان حكومت است.

از اينجا روشن مى‌شود كه مسئله شكر چگونه تناسب با تشويق به جهاد دارد، زيرا جهاد خالصانه و شجاعانه است كه حكومت صالحان را حفظ مى‌كند و حفظ نعمت و استفاده از آن مساوى با شكر آن است.

جمله‌ «و ممهلكم في مضمار محدود ...» اشاره به همان چيزى است كه در ساير خطبه‌هاى نهج البلاغه آمده است كه مى‌فرمايد: «ألا و إنّ اليوم المضمار و غدا السّباق و السّبقة الجنّة و الغاية النّار؛ بدانيد امروز روز آزمايش و آمادگى است و فرداى قيامت ميدان مسابقه است و جايزه برندگان اين مسابقه بهشت‌

[١]. «مستأدى» به معناى طلب كننده است و از ماده «استأداء» و از ريشه «ادا» به معناى طلب اداى چيزى كردن آمده.

[٢]. «ممهل» به معناى مهلت دهنده است.

[٣]. «مضمار» ميدان و محلى است كه اسبها را براى مسابقه، با تمرينهاى مختلف آماده و لاغر مى‌كنند. اين واژه به معناى اسم زمان نيز آمده است.

[٤]. «سبق» به معناى مالى است كه براى برندگان مسابقه تعيين مى‌شود.

[٥]. بقره، آيه ١٥٢.