پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٣ - شرح و تفسير كمربندها را محكم ببنديد و آماده جهاد شويد!

است و سرانجام بازندگان دوزخ». [١]

سپس امام به سراغ ذى المقدمه و نتيجه مى‌رود و مى‌فرمايد: «حال كه چنين است كمربندها را محكم ببنديد و دامنها را به كمر زنيد (و آماده جهاد با دشمن و حفظ حكومت الهى شويد)»؛ (فشدّوا عقد [٢] المآزر [٣]، و اطووا [٤] فضول الخواصر [٥]).

اين دو تعبير (كمربند را محكم بستن و دامن به كمر زدن) كنايه از آمادگى كامل براى انجام كار است، زيرا شخصى كه كمربند خود را محكم ببندد ستون فقراتش براى انجام كارهاى سنگين قوى‌تر مى‌شود و هنگامى كه دامنهاى بلند معمول آن زمان را بر چيند و زير كمربند قرار دهد، راه رفتن و حركت براى او آسان‌تر مى‌شود. حتى امروز كه دامان بلندى براى مردان وجود ندارد، اين كنايه همچنان رايج و معمول است مى‌گويند: فلان كس دامن همّت به كمر بسته تا اين كار را انجام دهد.

جمعى از شارحان اين احتمال را نيز بعيد ندانسته‌اند كه منظور از جمله‌ (و اطووا فضول الخواصر) ترك پرخورى و تن‌پرورى است؛ ولى تفسير اوّل بسيار مناسب‌تر است.

آنگاه امام با سه جمله بسيار پرمعنا و فصيح و بليغ به مخاطبان خود هشدار مى‌دهد و راه پيروزى را براى آنها روشن مى‌سازد.

نخست مى‌فرمايد: «و (بدانيد) گرفتن تصميمهاى محكم (براى رسيدن به اهداف بزرگ) با خوش‌گذرانى و سفره‌هاى رنگين سازگار نيست»؛ (و لا تجتمع عزيمة و وليمة [٦]).

[١]. نهج البلاغه، خطبه ٢٨.

[٢]. «عقد» جمع «عقده» به معناى گره يا وسائلى كه چيزى را با آن محكم مى‌بندند.

[٣]. «مآزر» جمع «مأزر» بر وزن «منبر» به معناى لنگ و روپوش است.

[٤]. «اطووا» يعنى بپيچيد از ريشه «طى» به معناى پيچيدن گرفته شده است.

[٥]. «خواصر» جمع «خاصره» به معنى پهلو و تهيگاه است.

[٦]. «وليمة» طعامى است كه براى عروسى تهيه مى‌شود. سپس به هر گونه طعام كه براى دعوت از ميهمانان تهيه مى‌گردد اطلاق شده است و در جمله بالا كنايه از بساط خوشگذرانى است.