پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠١ - نكته مقامات سير و سلوك

قريب به آن رايج شده، در واقع برگرفته از تعبيراتى در قرآن مجيد است، آنجا كه مى‌فرمايد: « «يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى‌ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ»؛ اى انسان تو با تلاش و رنج بسوى پروردگارت پيش مى‌روى و سرانجام او را ملاقات خواهى كرد». [١]

آيات توبه مانند « «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً»؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، به سوى خدا بازگرديد، بازگشتى خالص». [٢] (با توجّه به اينكه توبه در اصل به معناى بازگشت است) و آيه شريفه « «إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ»؛ ما از آن خدا هستيم و بسوى او باز مى‌گرديم». [٣]

در واقع روح انسان همانند غوّاصى است كه به عالم ماده آمده و همراه جسم مادّى شده، تا در اعماق درياى اين جهان فرورود و گوهرهاى گرانبهايى را از آنجا با خود حمل كرده و بيرون آورد.

غوّاصان، گاه جسم سنگينى را به پاى خود مى‌بندند تا آنها را به عمق دريا فرو برد هنگامى كه كاوشهاى خود را از انجام دادند، آن جسم را از پاى خود گشوده و به سطح آب باز مى‌گردند. خوشبخت و سعادتمند كسانى كه بدانند گوهرهاى گرانبها كجاست.

هدف از اين سير و سلوك الى اللّه كه با خودسازى و تهذيب نفس و توبه و انابه و رياضات مشروع شروع مى‌شود، همان عبور از نفس اماره به سوى نفس لوامه و از آنجا به سوى نفس مطمئنّه و رسيدن به مقام پرافتخار راضية مرضيه است. عبورى كه در نهايت به مكاشفاتى منتهى مى‌شود و پرده‌ها از برابر چشم انسان برداشته مى‌گردد و همان‌گونه كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله درباره جوان سعادتمندى كه صبحگاهان در صف نماز جماعت با آن حضرت ملاقات كرد و آثار عبادت‌

[١]. انشقاق، آيه ٦.

[٢]. تحريم، آيه ٨.

[٣]. بقره، آيه ١٥٦.