پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٦ - نكته نياز به راهنما در پيمودن مقامات معنوى

نكته نياز به راهنما در پيمودن مقامات معنوى‌

در اين خطبه شريفه اشاراتى به اين نكته بود كه خوشا به حال كسانى كه از هدايت كننده‌اى پيروى مى‌كنند و با بينايى كسى كه آنها را بينا مى‌سازد به راه خويش ادامه مى‌دهند و از آن كسى كه آنها را هدايت به راه راست مى‌كند اطاعت مى‌نمايند.

اين جمله‌ها و مشابه آن‌كه در بعضى ديگر از خطب نهج البلاغه آمده است اين سؤال را مطرح مى‌كند كه آيا پيمودن مقامات معنوى كه از آن به سير و سلوك الى اللّه تعبير مى‌شود نياز به استاد خاصى دارد كه اين راه را پيموده باشد و از آفات و خطرات آن آگاه باشد و تازه‌كاران و نوسفران را دستگيرى كند و به سر منزل مقصود برساند؟

به بيان ديگر آيا اصول كلّى هدايت كه در كتاب و سنّت آمده براى پيمودن اين راه كافى است يا رهروان اين راه هريك به تناسب استعداد و روحيه خود نياز به استادى دارند كه در تشخيص جزئيات به آنها كمك كند؟ و همان‌گونه كه دستورات كلّى پزشكى براى درمان همه بيماران كافى نيست، بلكه هر بيمار نياز به معاينه و تشخيص بيمارى و سپس روش درمان خاص خود را دارد، در پيمودن مقامات معنوى نيز همين‌گونه است؟

بتّه لحن آيات و روايات اسلامى اين است كه همه مؤمنان با انجام دستوراتى كه در كتاب و سنّت وارد شده و پاى‌بندى به احكام الهى و در نظر گرفتن دقايقى كه در اين دو منبع بزرگ است مى‌توانند به قلّه رفيع ايمان برسند و راه قرب الى اللّه را بپيمايند. در حالات صحابه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و اصحاب ائمّه معصومين نيز كمتر اثرى از انتخاب استادهاى خصوصى مى‌يابيم حتّى رواياتى كه در پاسخ سؤال بعضى از افراد وارد شده براى عموم مؤمنان اثربخش است.