پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٣ - شرح و تفسير ابنعباس! غمگين مباش

را خواهد گرفت (هرچند قوى باشى) و نمى‌توانى با قدرتت آن را از خود دور سازى»؛

(فَمَا كَانَ مِنْهَا لَكَ أَتَاكَ عَلَى ضَعْفِكَ، وَمَا كَانَ مِنْهَا عَلَيْكَ لَمْ تَدْفَعْهُ بِقُوَّتِكَ)

. اين سخن در واقع برگرفته از قرآن مجيد است كه مى‌فرمايد: « «وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصيبُ بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ»؛ و اگر خداوند (براى امتحان و مانند آن) زيانى به تو رساند، هيچ‌كس جز او نمى‌تواند آن را بر طرف كند، و اگر اراده خيرى براى تو كند هيچ‌كس مانع فضل او نخواهد شد، آن را به هر كس از بندگانش بخواهد مى‌رساند و او آمرزنده و مهربان است». [١]

اشتباه نشود. همه اين تعبيرات براى اين است كه از حرص و آزمندى انسان پيش‌گيرى كند و در محروميت‌ها به او دلدارى دهد، زيرا بخش مهمى از زندگى انسان در مسير حرص و آز صرف مى‌شود و بخش ديگرى صرف تأسف بر پاره‌اى از محروميت‌ها مى‌گردد. اين نصايح عامل بازدارنده‌اى در برابر اين حالات است.

امام عليه السلام در موارد ديگرى نيز همين معنا را به صورت‌هاى مختلفى بيان فرموده از جمله در كلمات قصار حضرت در نهج‌البلاغه آمده است:

«الرِّزْقُ رِزْقَانِ رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَرِزْقٌ يَطْلُبُكَ فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاكَ؛

روزى دو گونه است: روزى كه تو به سراغ آن مى‌روى و روزى كه آن به سوى تو مى‌آيد حتى اگر به سوى او نروى به سراغ تو خواهد آمد». [٢]

شاعر عرب در اين باره مى‌گويد: