پيام امام امير المومنين(ع)

جلد يازدهم

ادامه نامههاى امام اميرمومنان (ع)

ادامه نامه 53

بخش شانزدهم

شرح و تفسير مراقبت دقيق از كارگزاران

بخش هفدهم

شرح و تفسير طرق صحيح اخذ ماليات اسلامى

بخش هجدهم

شرح و تفسير منشيان و كارگزاران

بخش نوزدهم

شرح و تفسير تجارت و صنعت را اينگونه سامان ده

نكته احتكار در شريعت اسلامى

بخش بيستم

شرح و تفسير بسيار مراقب قشر محروم باش

نكته حمايت از نيازمندان در اسلام

بخش بيست و يكم

شرح و تفسير تشكيل مجلس عام براى رسيدگى به كار مردم

بخش بيست و دوم

شرح و تفسير كار امروز را به فردا ميفكن

بخش بيست و سوم

شرح و تفسير در همه چيز حتى نماز اعتدال را رعايت كن

بخش بيست و چهارم

شرح و تفسير عيوب پنهان شدن زمامدار از ديد مردم

نكته ديدارهاى مستقيم مردمى

بخش بيست و پنجم

شرح و تفسير از زيادخواهى اطرافيانت بپرهيز

بخش بيست و ششم

شرح و تفسير احترام به عهد و پيمان از مهمترين واجبات است

نكته وفاى به عهد و پيمان در تعليمات اسلام

بخش بيست و هفتم

شرح و تفسير از ريختن خون بيگناهان بپرهيز

نكته اهمّيّت گناه قتل نفس در اسلام

شرح و تفسير از اين صفات زشت بپرهيز

بخش بيست و هشتم

نكته چگونگى حبط اعمال

بخش بيست و نهم

شرح و تفسير از كارهاى شتابزده و سخنان نسنجيده بپرهيز

نكته خطرات بزرگ غضب

بخش سىام

شرح و تفسير حجت را بر تو تمام كردم

نكته عهدنامه مالك اشتر دستورى جامع براى كشوردارى

54 و من كتاب له عليهالسلام إلى طَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ (مَعَ عِمْرانِ بْنِ الْحَصينِ الْخُزاعي) ذَكَرَهُ أبوجَعْفَرِ الإسْكافي في كِتاب الْمَقاماتِ فِي مَناقِبِ أميرِالْمُؤمِنِينَ عليه السلام

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير از اين راه پرخطر برگرديد

نكته ادامه نامه امام عليه السلام درباره عايشه است

55 و من كتاب له عليهالسلام إلى مُعاوِيَةَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير فراموش مكن براى چه به دنيا آمدهاى

56 و من كتاب له عليهالسلام وَصّى بِها شُرَيْحَ بْنَ هانِئ

لَمَّا جَعَلَهُ عَلى مُقَدَّمَتِهِ إِلَى الشَّامِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير بر نفس خود مسلط باش

57 و من كتاب له عليهالسلام إلى أَهْلِ الْكُوفَةِ عِنْدَ مَسيرِهِ مِنَ الْمَدينَةِ إلَى الْبَصْرَةِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير به يارى من بشتابيد

58 و من كتاب له عليهالسلام كَتَبَهُ إلى أَهْلِ الْأمْصارِ يَقُصُّ فيهِ ما جَرى بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَهْلِ صِفينَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير ماجراى صفين در چند جمله

59 و من كتاب له عليهالسلام إلَى الأسْوَدِ بْنِ قُطْبَةَ صاحِبُ جُندِ حُلْوانَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير بايد به همه با يك چشم نگاه كنى

60 و من كتاب له عليهالسلام إلَى الْعُمّالِ الَّذينَ يَطَأُ الْجَيشُ عَمَلَهُمْ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير نبايد سپاهيان به مردم مسير زيان برسانند

نكته چگونگى استفاده سپاهيان از اموال مردم

61 و من كتاب له عليهالسلام إلى كُمَيْلِ بْنِ زِيادِ النَّخَعي وَهُوَ عامِلُهُ عَلى هِيتٍ، يُنْكِرُ عَلَيْهِ تَرْكَهُ دَفْعَ مَنْ يَجْتازُ بِهِ مِنْ جِيْشِ الْعَدُوِّ طالِباً الْغارَةَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير

نكته كميل بن زياد كيست؟

62 و من كتاب له عليهالسلام إلى أهْلِ مِصْرَ مَعَ مالِكِ الْأشْتَرِ لَمَّا وَلّاهُ إمارَتَها

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير

بخش دوم

شرح و تفسير

نكته هوشيارى در مقابل دشمن

63 و من كتاب له عليهالسلام إلى أبي مُوسَى الأَشْعَري وَهُوَ عامِلُهُ عَلَى الْكُوفَةِ وَقَدْ بَلَغَهُ عَنْهُ تَثْبيطُهُ

النّاسِ عَنِ الخُرُوجِ إلَيْهِ لَمّا نَدَبَهُمْ

لِحَرْبِ أصْحابِ الْجَمَلِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير

نكته شناسايى بيشتر ابوموسى

بخش اوّل

64 و من كتاب له عليهالسلام إلى مُعاوِيَةَ جَواباً

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير

بخش دوم

شرح و تفسير

نكته آيا باز هم مىگوييد همه صحابه اهل بهشتند؟

65 و من كتاب له عليهالسلام إلَيْه أَيْضاً

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير

بخش دوم

شرح و تفسير

66 و من كتاب له عليهالسلام إلى عَبْدِاللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ وَقَدْ تَقَدَّمَ ذِكْرُهُ بِخِلافِ هذهِ الرِّوايَةِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير چه چيز بايد مورد علاقه تو باشد؟

67 و من كتاب له عليهالسلام إلى قُثَمِ بْنِ الْعَبَّاسِ

وَهُوَ عامِلُهُ عَلى مَكَّةَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير ضرورت رسيدگى به نيازمندان و امور مربوط به حج

نكته آيا استفاده از خانههاى مكه براى همه مباح است؟

شرح و تفسير دنيا چون مار خوش خط و خال است

68 و من كتاب له عليهالسلام إلى سَلْمانِ الْفارسِي قَبْلَ أيَّامِ خِلافَتِهِ

نامه در يك نگاه

نكتهها

1 سلمان فارسى كيست؟

2 مثلهاى دنيا در قرآن و روايات اسلامى

69 و من كتاب له عليهالسلام إلَى الْحارِثِ الْهَمْداني

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير يك رشته اندرزهاى مهم

بخش دوم

شرح و تفسير راه رستگارى

نكته حارث هَمْدانى كيست؟

70 و من كتاب له عليهالسلام إلى سَهْلِ بْنِ حُنَيْفِ الْأنْصارِي وَهُوَ عامِلُهُ عَلى الْمَدينَةِ في مَعْناى

قَوْمٍمِنْ أهْلِها لَحِقُوا بِمُعاوِيَةَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير فراريان دنياپرست

نكتهها

1 سهل بن حنيف انصارى كيست؟

2 فراريان به شام چه كسانى بودند؟

71 و من كتاب له عليهالسلام إلَى الْمُنْذِرِ بْنِ الْجارُودِ الْعَبْدي، وَخانَ في بَعْضِ ما وَلَّاهُ مِنْ أعْمالِهِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير تو شايسته اين مقام نيستى

نكته «مُنذر بن جارود عبدى» كيست؟

72 و من كتاب له عليهالسلام إلى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبّاسِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير ابنعباس! غمگين مباش

73 و من كتاب له عليهالسلام إلى مُعاوِيَةَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير خواب آشفته مىبينى!

نكته پيشگويىهاى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله درباره معاويه

74 و من كتاب له عليهالسلام كَتَبَهُ بَيْنَ رَبيعَةَ وَالْيَمَنِ وَنُقِلَ مِنْ خَطِّ هِشام بْنِ الْكَلْبي

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير پيمانى با دو قبيله بزرگ

نكتهها

1 چگونگى برقرار ساختن پيمانها در گذشته و حال

2 احترام به پيمانها

75 و من كتاب له عليهالسلام إلى مُعاوِيَةَ في أَوَّلِ ما بُويِعَ لَهُ ذَكَرَهُ الْواقِدي في كِتابِ «الْجَمَل»

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير

76 و من كتاب له عليهالسلام لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عِنْدَ اسْتِخْلافهِ إياهُ عَلَى الْبَصْرَةِ

توصيه در يك نگاه

شرح و تفسير همه را با يك چشم بنگر

77 و من كتاب له عليهالسلام لِعَبْدِاللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ لَمَّا بَعَثَهُ لِلْاحْتِجاجِ عَلَى الْخَوارِجِ

توصيه در يك نگاه

شرح و تفسير در برابر خوارج با سنت پيامبر استدلال كن

نكته چرا استدلال به سنّت؟

78 و من كتاب له عليهالسلام إلى أبي مُوسَى الْأشْعَري جَواباً في أمْرِ الْحَكَمَيْنِ، ذَكَرَهُ سَعيدُ بْنُ يَحْيَى الأُمَوي في كِتابِ «المَغازي»

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير از راه حق منحرف مشو و آتش فتنه را خاموش كن

نكته ابوموسى اشعرى كيست؟

79 و من كتاب له عليهالسلام لَمّا اسْتُخْلِفَ إلى أُمَراءِ الأَجْنادِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير دو عامل بدبختى

سخن پايانى بخش نامهها

پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٢ - شرح و تفسير

فرموده، زيرا اولًا مسأله قصاص بايد در حضور حاكم شرع و بعد از طرح دعوا و اثبات آن باشد؛ كسى كه هنوز حكومت اسلامى را به رسميت نشناخته چگونه مى‌تواند چنين تقاضايى كند.

ثانياً حاكم اسلامى نمى‌تواند پيش از محاكمه عادلانه قاتلان، كسى را به دست صاحبان خون بسپارد، بلكه بايد قاتلان حقيقى دقيقا شناخته شوند سپس به قصاص اقدام گردد.

ثالثاً معاويه از صاحبان خون حساب نمى‌شود، بلكه اين فرزندان مقتول هستند كه در درجه اوّل بايد خونخواهى كنند.

رابعاً از همه اينها گذشته قاتلان حقيقى كه مورد قصاص واقع مى‌شوند كسانى هستند كه مباشر قتل بوده‌اند نه آنهايى كه راه را براى قاتلان گشوده‌اند يا آنها را تشويق نموده‌اند و مى‌دانيم مباشران قتل عثمان در همان روز در خانه عثمان كشته شدند [١] و كسان ديگرى كه به نحوى معاونت كردند و راه را براى قتل عثمان گشودند قصاص نمى‌شوند.

خامساً كسى كه به اوضاع آن زمان آشنا بوده مى‌دانسته كه در آن شرايط قصاص قاتلان عثمان (به فرض كه قاتلانى جز آنها كه كشته شده‌اند داشته است) غير ممكن بوده، زيرا طرفداران قتل عثمان- همان‌گونه كه امام در خطبه ١٦٨ بيان فرموده- گروه عظيمى بودند كه كسى نمى‌توانست با آنها مقابله كند و چنان‌كه در ذيل نامه ٥٨ از اخبار الطوال‌ دينورى نقل كرده‌ايم گروهى در حدود ده هزار نفر در حضور امام در مسجد در حالى كه همه مسلح بودند فرياد مى‌زدند همه ما قاتلان عثمان هستيم‌ [٢].

ولى معاويه مى‌خواست با اين بهانه از يك سو مردم شام را بر ضد على عليه السلام‌

[١]. شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحديد، ج ١٤، ص ٣٨

[٢]. اخبار الطوال، ص ١٦٢ و ١٦٣