پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٦ - نكته خطرات بزرگ غضب

و دردناك دارد و گاه كفاره آن را ساليان دراز بايد بپردازد.

به همين دليل در آيات قرآن و روايات اسلامى شديداً از غضب و از هرگونه تصميم‌گيرى به هنگام غضب نهى شده است.

در آيه ٣٧ سوره شورى يكى از ويژگى‌هاى مؤمنان را چشم‌پوشى به هنگام غضب ذكر كرده و جالب اينكه آن را عطف بر اجتناب از گناهان كبيره نموده است مى‌فرمايد: «وَالَّذينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَواحِشَ وَإِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ».

در حديثى از امام باقر عليه السلام مى‌خوانيم:

«إِنَّ هَذَا الْغَضَبَ جَمْرَةٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تُوقَدُ فِي قَلْبِ ابْنِ آدَمَ وَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا غَضِبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَانْتَفَخَتْ أَوْدَاجُهُ وَدَخَلَ الشَّيْطَانُ فِيهِ؛

اين غضب شعله آتشى از سوى شيطان است كه در قلب فرزندان آدم زبانه مى‌كشد، از اين رو هنگامى كه يكى از شما غضب مى‌كند چشمانش سرخ و رگ‌هاى گردنش پر خون و شيطان داخل وجودش مى‌شود». [١]

امام صادق عليه السلام در حديثى ديگر مى‌فرمايد:

«الْغَضَبُ مِفْتَاحُ كُلِّ شَرٍّ؛

غضب كليد تمام بدى‌هاست». [٢]

اميرمؤمنان نيز در يك جمله كوتاه مى‌فرمايد:

«الْغَضَبُ شَرٌّ إِنْ أَطَعْتَهُ دَمَّرَ؛

غضب شر است و اگر از آن پيروى كنى نابودت مى‌كند». [٣]

روايات در اين زمينه بسيار و مملوّ از تأكيدات فراوان است، لذا با حديث ديگرى اين سخن را پايان مى‌دهيم، اميرمؤمنان عليه السلام فرمود:

«إِيَّاكَ وَالْغَضَبَ فَأَوَّلُهُ جُنُونٌ وَآخِرُهُ نَدَمٌ؛

از غضب بر حذف باش كه آغازش جنون و پايانش پشيمانى است». [٤]

به هر حال عقل و درايت ايجاب مى‌كند كه انسان در حال خشم و غضب هيچ‌

[١]. كافى، ج ٢، ص ٣٠٤، ح ١٢

[٢]. همان مدرك، ص ٣٠٣، ح ٣

[٣]. غررالحكم، ح ٦٨٩١

[٤]. همان مدرك، ح ٦٨٩٨