پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - شرح و تفسير بسيار مراقب قشر محروم باش

«و (بدان) در اين طبقه گروهى قانع‌اند (و به آنچه به آنها بدهند اكتفا مى‌كنند) و گروهى ديگر كسانى هستند كه سؤال مى‌كنند (و در برابر كمك‌هايى كه به آنها مى‌شود گاه اعتراض دارند)»؛

(فَإِنَّ فِي هَذِهِ الطَّبَقَةِ قَانِعاً وَمُعْتَرّاً)

. بعضى نيز «قانع» را به معناى فقيرانى تفسير كرده‌اند كه زبان سؤال دارند و در مقابل آن‌ها «مُعْتَرّ» است كه بدون سؤال حال خود را نشان مى‌دهند و با زبان حال تقاضاى كمك مى‌كنند.

امام با اين تعبير مى‌خواهد به مالك گوشزد كند كه مبادا از ناسپاسى و اعتراض نيازمندان ناراحت شود زيرا طبيعى است شخص نيازمند گاه از كوره بيرون مى‌رود و عقده‌ها و ناراحتى‌هاى خود را حتى در برابر فردى كه به او نيكى كرده آشكار مى‌سازد.

در ادامه سخن تأكيد كرده و مى‌فرمايد: «آنچه را خداوند درباره حق خود نسبت به آنها به تو دستور داده است حفظ كن»؛

(وَاحْفَظِ لِلَّهِ مَا اسْتَحْفَظَكَ مِنْ حَقِّهِ فِيهِمْ)

. اشاره به اينكه خداوند تأكيدهاى فراوانى درباره آنها كرده و اين حق پروردگار است كه بايد آن را با دقت رعايت كند. آن‌گاه امام بعد از اين تأكيدات چند دستور درباره رعايت حقوق اين قشر محرومِ جامعه اسلامى مى‌دهد.

نخست مى‌فرمايد: «بخشى از بيت‌المال مسلمين و قسمتى از غلات خالصه‌جات اسلامى را در هر شهر (و آبادى) به آنها اختصاص ده، زيرا آنها كه دورند به مقدار كسانى كه نزديك‌اند سهم دارند و تو مأمورى كه حق همه آنها را رعايت كنى»؛

(وَاجْعَلْ لَهُمْ قِسْماً مِنْ بَيْتِ مَالِكِ، وَقِسْماً مِنْ غَلَّاتِ صَوَافِي‌ [١]

[١]. «صَوافِي» جمع «صافيه» به معناى زمين‌هايى است كه به عنوان غنيمت به دست مسلمانان افتاده يا ازطريق ديگرى در اختيار حكومت اسلامى قرار گرفته است. اين زمين‌ها كه عمدتاً همان زمين‌هاى خراجى است، درآمدش به همه مسلمانان تعلق دارد. و تعبير به «صافِية» براى آن است كه آن را جزء خالصه‌جات حكومت مى‌دانستند كه اشخاص حق خاصى در آن نداشتند