پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٣ - شرح و تفسير دو عامل بدبختى
أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ مَنَعُوا النَّاسَ الْحَقَّ فَاشْتَرَوْهُ، وَأَخَذُوهُمْ بِالْبَاطِلِ فَاقْتَدَوْهُ.
ترجمه
اما بعد (از حمد و ثناى الهى) امتهايى كه پيش از شما بودند تنها دو چيز مايه هلاكت و بدبختى آنها شد: نخست اينكه آنها مردم را از حقشان باز داشتند، ازاينرو ناچار شدند حق خود را (از طريق رشوه) بهدست آورند نند و ديگر اينكه مردم را به باطل سوق دادند و آنان نيز از آن پيروى كردند.
شرح و تفسير دو عامل بدبختى
امام در اين نامه كوتاه و پر معنا به فرماندهان لشكرش هشدار مىدهد و عوامل زوال امتهاى پيشين را براى آنها در دو چيز خلاصه مىكند و مىفرمايد: «اما بعد (از حمد و ثناى الهى) امتهايى كه پيش از شما بودند تنها دو چيز مايه هلاكت و بدبختى آنها شد: نخست اينكه آنها مردم را از حقشان بازداشتند، ازاينرو ناچار شدند حق خود را (از طريق رشوه) به دست آورند و ديگر اينكه مردم را به باطل سوق دادند و آنان نيز از آن پيروى كردند»؛
(أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ مَنَعُوا النَّاسَ الْحَقَّ فَاشْتَرَوْهُ، وَأَخَذُوهُمْ بِالْبَاطِلِ فَاقْتَدَوْهُ)
. اشاره به اينكه هنگامى كه اميران بلاد و فرماندهان حاضر نشوند حق مردم از طريق صحيح به آنها برسد، مردم براى رسيدن به حق خود از طرق فاسد وارد