پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٦ - شرح و تفسير همه را با يك چشم بنگر

بِوَجْهِكَ وَمَجْلِسِكَ وَحُكْمِكَ)

. گشاده‌رويى و اظهار محبّت به همه مردم رمز پيشرفت و موفقيت و سبب خاموش شدن آتش فتنه‌هاست. همان‌گونه كه در حديث معروفى از رسول اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه فرمود:

«إنَّكُمْ لَنْ تَسَعُوا النَّاسَ بِأمْوالِكُمْ فَسَعُوهُمْ بِأخْلاقِكُمْ؛

شما هرگز نمى‌توانيد با اموال خود همه مردم را راضى كنيد (زيرا اموال شما محدود و خواسته‌هاى مردم نامحدود است) بنابراين آنهارا با اخلاق نيك و گشاده‌رويى (كه سرمايه‌اى فنا ناپذير است) از خود راضى كنيد». [١]

توسعه مجلس نيز اشاره به اين است كه نبايد درِ خانه يا محل حكومتت تنها به روى گروه خاصى گشوده باشد، بلكه بايد همه مردم به ويژه مظلومان به آن راه پيدا كنند و سفره دل خود را پيش تو بگشايند.

اين سخن شبيه همان دستورى است كه امام عليه السلام به مالك اشتر داد و فرمود:

«براى كسانى كه به تو نياز دارند وقتى مقرر كن كه شخصا به نياز آنها رسيدگى كنى و يك مجلس عمومى و همگانى براى آنها تشكيل ده (و در آنجا بنشين و مشكلات آنها را حل كن)»؛

(وَاجْعَلْ لِذَوِي الْحَاجَاتِ مِنْكَ قِسْماً تُفَرِّغُ لَهُمْ فِيهِ شَخْصَكَ وَتَجْلِسُ لَهُمْ مَجْلِساً عَامّاً)

. اما در مورد توسعه حكم كه امام در عبارت بالا به آن اشاره فرموده منظور آن است كه هرگز نبايد داورى و قضاوت تو به نفع گروه خاصى باشد، بلكه همه قشرها بايد از حكم عادلانه برخوردار باشند.

سپس به دنبال اين دستور، اندرز ديگرى مى‌دهد و مى‌فرمايد: «از خشم و غضب (به شدت) برحذر باش، چرا كه يكى از سبك‌مغزى‌هاى شيطانى است»؛

(وَإِيَّاكَ وَالْغَضَبَ فَإِنَّهُ طَيْرَةٌ [٢] مِنَ الشَّيْطَانِ)

.______________________________

(١). من لايحضره الفقيه، ج ٤، ص ٣٩٤، ح ٥٨٣٩

(٢). «طَيْرَة» در لغت به معناى سبك‌مغزى، شيطانى و خفت عقل است و «طيرَة» بر وزن «زيره» به معناى فال بد زدن و در اينجا مناسب همان معناى اوّل است، زيرا در حال غضب انسان حالت سبك‌مغزى شيطانى پيدا مى‌كند