پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٠ - شرح و تفسير ابنعباس! غمگين مباش

و سرآمدت پيشى نمى‌گيرى»؛

(أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّكَ لَسْتَ بِسَابِقٍ أَجَلَكَ)

. اشاره به اينكه تا اجل قطعى انسان فرا نرسد، حوادث خطرناك نمى‌تواند او را در كام خود فرو برد و هنگامى كه فرا رسد تأخير در آن ممكن نيست. همان‌گونه كه قرآن فرموده است: « «ما تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَها وَما يَسْتَأْخِرُونَ»؛ هيچ گروهى از اجل خود پيشى نمى‌گيرد و از آن عقب نخواهد افتاد». [١]

البته اين اشاره به اجل حتمى است و به آن معنا نيست كه انسان در مقابل اجل معلق بى‌پروايى به خرج دهد و خود را گرفتار كند و بى‌دليل در كام خطر فرو رود.

در دومين نكته مى‌فرمايد: « (و نيز) آنچه قسمت تو نيست روزى تو نخواهد شد»؛

(وَلَا مَرْزُوقٍ مَا لَيْسَ لَكَ)

. اشاره به اينكه اگر انتظار نعمتى داشتى و به سبب عوامل ناخواسته از آن محروم شدى نگران نباش، چون روزى تو نبوده است و حتى با تلاش و كوشش هم به آن نمى‌رسيدى، هرچند گمان مى‌كردى امكان وصول به آن وجود دارد.

اين سخن تسلى خاطرى است براى تمام كسانى كه گرفتار محروميت‌هايى ناخواسته در زندگى مى‌شوند و چه بسا صفحه زندگى آنها را تيره و تار مى‌سازد.

اگر به اين نكته توجّه داشته باشند كه چنين چيزى هرگز براى آنها مقرر نشده بوده و امكان دسترسى به آن حاصل نبوده، نگرانى آنها برطرف مى‌شود، هرچند اين سخن به آن معنا نيست كه انسان سعى و تلاش و مديريت و تدبير را براى رسيدن به نعمت‌هاى بيشتر فراموش كند.

قرآن مجيد مى‌فرمايد: « «أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا»؛ آيا آنان رحمت پروردگارت را تقسيم مى‌كنند؟! ما معيشت آنها را در زندگى دنيا در ميان آنها تقسيم كرديم». [٢]

[١]. حجر، آيه ٥

[٢]. زخرف، آيه ٣٢