پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣١ - نامه در يك نگاه

٦٩ و من كتاب له عليه‌السلام إلَى الْحارِثِ الْهَمْداني‌

از نامه‌هاى امام عليه السلام‌

كه به حارث همدانى است. [١]

نامه در يك نگاه‌

همان‌گونه كه ابن ميثم بحرانى رحمه الله اشاره كرده اين نامه مجموعه‌اى است از نصايح و اندرزها و اوامر و نواهى و دستوراتى براى بهتر زيستن در جهات‌

[١]. سند نامه:

مرحوم خطيب نويسنده كتاب مصادر از دو قرينه استنباط مى‌كند كه اين نامه در كتاب‌هاى ديگرى جز نهج‌البلاغه (هر چند بعد از سيّد رضى) بوده است.

نخست اينكه مرحوم بحرانى در شرح نهج‌البلاغه بعد از ذكر اين نامه مى‌گويد: آنچه را مرحوم سيّد رضى آورده بخشى از نامه‌اى طولانى است كه به حارث همدانى نوشته و مجموعه‌اى از اوامر و نواهى و تعليم مكارم اخلاق و محاسن آداب است.

دوم اينكه مرحوم آمدى (متوفاى ٥٥٠) بخش‌هايى از اين نامه را در چند مورد از كتاب غررالحكم آورده و با توجّه به تفاوت‌هايى كه نقل آمدى با نقل نهج‌البلاغه دارد چنين استنباط مى‌شود كه او هم دسترسى به منبع ديگرى داشته است (مصادر نهج‌البلاغه، ج ٣، ص ٤٦٧)