پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٤ - شرح و تفسير
بودند كه به اهداف و نيّات و نظرات وى از همه آشناتر بودند و در ميان اهلبيت عليهم السلام به طور خاص كسى از من لايقتر براى اين مقام نبود.
جالب اينكه ابن ابىالحديد معتقد است اين سخن دليل بر عدم وجود نص درباره امر ولايت و خلافت بوده در حالى كه مىتوان با اين عبارت عكس آنچه را او گفته، نتيجه گرفت، زيرا نصوص متعددى درباره اهل بيت (مانند حديث ثقلين و ...) و نصوص فراوانى درباره شخص على عليه السلام (مانند حديث غدير، منزلت، يوم الدار و ...) چنان بود كه غالباً آن را از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله شنيده بودند و اضافه بر آن، لياقتهاى معنوى و جسمانى على عليه السلام را نيز مىدانستند، بنابراين امام توجّه مىدهد كه با آن همه نصوص و لياقتها چگونه امر خلافت را از مسير اصلىاش تغيير داده و به غير اهلش سپردهاند!
سپس مىافزايد: «تنها چيزى كه مرا ناراحت كرد هجوم مردم بر فلان شخص بود كه با او بيعت مىكردند (اشاره به بيعت با ابو بكر بعد از ماجراى سقيفه است) من دست نگه داشتم (و گوشهگيرى را برگزيدم) تا اينكه ديدم گروهى از اسلام، بازگشته و مرتد شدهاند و مردم را به نابود كردن دين محمد صلى الله عليه و آله دعوت مىكنند»؛
(فَمَا رَاعَنِي إِلَّا انْثِيَالُ [١] النَّاسِ عَلَى فُلَانٍ يُبَايِعُونَهُ، فَأَمْسَكْتُ يَدِي حَتَّى رَأَيْتُ
رَاجِعَةَ [٢] النَّاسِ قَدْ رَجَعَتْ عَنِ الْإِسْلَامِ يَدْعُونَ إِلَى مَحْقِ دَيْنِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله)
. اشاره به اينكه هنگامى كه ديدم مردم در مسأله خلافت راه خلافى را بر اثر تبليغات اين و آن انتخاب كردهاند چارهاى جز سكوت و كنارهگيرى نديدم؛ اما ناگهان ديدم اوضاع دگرگون شد و دشمنان اسلام به پا خاستند و اگر سكوت كنم
[١]. «انْثيال» به معناى هجوم آوردن و حركت ناگهانى به سوى چيز يا شخصى است از ريشه «ثَوْل» بر وزن «قول» گرفته شده است
[٢]. «راجِعَة» به معناى بازگشت كننده و تأنيث آن به سبب تقدير لفظ «طائفة» است. در تقدير چنين بوده: «طائفةً راجِعةً مِنَ النّاسِ» و اشاره به گروه منافقان است كه در آغاز، ايمان به پيغمبر اسلام آورده بودند و بعد از رحلت پيغمبر از اسلام برگشتند