پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٦ - شرح و تفسير نبايد سپاهيان به مردم مسير زيان برسانند

(لشكريان) چيزى را به ظلم از مردم بگيرد او را از اين كار باز داريد و همچنين از زيان رساندن بى‌خردان به سپاهيان و تعرض به ايشان در مواردى كه براى آنها استثنا كرده‌ايم بگيريد (در مواردى كه نياز شديد دارند و مردم موظفند نياز آنها را برطرف سازند) و من خود پشت سر سپاه (يا در ميان سپاه) در حركتم؛ شكايات خود را پيش من آوريد و آنجا كه ستمى از سوى سپاه به شما مى‌رسد و در آنچه شما جز به كمك خدا و من قادر بر دفع آن نيستيد به من مراجعه كنيد كه من به يارى خداوند آن را تغيير مى‌دهم إن‌شاءاللَّه.

شرح و تفسير نبايد سپاهيان به مردم مسير زيان برسانند

همان‌گونه كه در بالا اشاره شد در زمان‌هاى گذشته با توجّه به طول مسافرت‌ها، لشكريانى كه به ميدان نبرد اعزام مى‌شدند گاه هفته‌ها در راه بودند و نمى‌توانستند تمام نيازها و ما يحتاج خود را همراه ببرند و معمول بود نيازهاى غذايى و غير آن را از اهل هر محل تأمين مى‌كردند كه گاه حد اعتدال و نياز را رعايت نكرده و دست به ظلم و تعدى بر كسانى كه در مسير راه آنها بودند مى‌زدند و اين سبب نارضايتى شديد مردم و كينه آنها نسبت به لشكريان مى‌شد و در موقع حساس حمايت خود را از آنها دريغ مى‌داشتند.

امام عليه السلام در اين نامه كوتاه و پر معنا كه مخاطبش حاكمان و مأموران جمع زكات و خراج هستند دستورات لازم را در اين زمينه صادر مى‌كند.

نخست مى‌فرمايد: «فرمانى است از سوى بنده خدا على اميرمؤمنان به مأموران جمع خراج و حاكمان بلاد كه سپاه از منطقه آنها مى‌گذرد.

اما پس از حمد و ثناى الهى، من سپاهيانى را (براى مبارزه با دشمنان) بسيج كردم كه به خواست خدا از سرزمين شما مى‌گذرند و به آنها سفارش‌هاى لازم را