آنها راحت شد و امروز چيزى به عنوان دودمان بنى‌اميّه باقى نمانده، جز قبر متروك مفلوكى از معاويه كه در گوشه‌اى از شام باقى مانده و كسى به سراغ آن نمى‌رود و عبرتى است براى همه انسان‌ها.

آنچه امام عليه السلام در اينجا فرموده شبيه چيزى است كه در قرآن مجيد درباره اقوام ستمگر پيشين آمده كه مى‌فرمايد: « «فَقُطِعَ دابِرُ الْقَوْمِ الَّذينَ ظَلَمُوا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ»؛ و (به اين ترتيب)، ريشه گروهى كه ستم كرده بودند قطع شد و ستايش مخصوص خداوند پروردگار جهانيان است». [١]

و از آنجا كه امام براى باز داشتن معاويه از تمام وسيله‌ها استفاده مى‌كند، در پايان او را به جنگ كوبنده‌اى تهديد كرده مى‌فرمايد: «من براى تو به خدا سوگند ياد مى‌كنم؛ سوگندى كه تخلّف ندارد كه اگر مقدرات فراگير، (الهى) من و تو را به سوى پيكار با يكديگر كشاند، آن‌قدر در برابر تو ايستادگى خواهم كرد تا خداوند ميان ما حكم فرمايد و او بهترين حاكمان است (و بدان آينده شومى در انتظار توست)»؛

(فَإِنِّي أُولِي‌ [٢] لَكَ بِاللَّهِ أَلِيَّةً [٣] غَيْرَ فَاجِرَةٍ، لَئِنْ جَمَعَتْنِي وَإِيَّاكَ جَوَامِعُ‌

الْأَقْدَارِ لَاأَزَالُ بِبَاحَتِكَ‌ [٤] حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بَيْنَنا وَهُوَ خَيْرُ الْحاكِمِينَ)

. معاويه و يارانش قدرت امام را در جنگ‌ها به خاطر داشتند و جدى بودن تهديدها و قسم‌هايش را مى‌دانستند، لذا اين تهديد به يقين مى‌توانست عاملى بازدارنده، لا اقل در مرحله‌اى از زمان باشد.

به هر حال از آنجا كه معاويه عنصرى پيچيده و داراى حالات و افكار مختلفى‌

[١]. انعام، آيه ٤٥

[٢]. «أُولِى» از ريشه «ايلاء» به معناى قسم خوردن است و در اصل «إئلاء» با دو همزه بوده كه همزه دوم‌تبديل به ياء شده است. «أولِى» متكلم وحده است يعنى سوگند مى‌خورم‌

[٣]. «ألِيَّة» اسم مصدر و به معناى سوگند است‌

[٤]. «باحَة» از ريشه «بَوْح» بر وزن «قوم» به معناى ظهور و آشكار شدن است و از آنجا كه فضاهاى وسيع مانند فضاى حياط خانه و يا ميدان‌هاى مختلف، محلى است كه افراد در آن ظاهر و آشكار مى‌شوند، «باحة» به معناى ميدان و فضاى باز به‌كار رفته است‌