پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٢ - شرح و تفسير از كارهاى شتابزده و سخنان نسنجيده بپرهيز

اشتر را از آن بر حذر مى‌دارد:

نخست مى‌فرمايد: «از امتياز خواهى براى خود در آنچه مردم در آن مساوى‌اند جدّاً بپرهيز»؛

(وَإِيَّاكَ وَالِاسْتِئْثَارَ [١] بِمَا النَّاسُ فِيهِ أُسْوَةٌ [٢])

. امتياز خواهى حاكمان و حواشى و اطرافيان و حاميان آنها يكى از آفات مهم حكومت‌هاست كه در امورى كه همه مردم بايد در آن يكسان باشند، آنها بيش از حق خود سهم‌خواهى مى‌كنند؛ چيزى كه افكار عمومى را بر ضد آنها مى‌شوراند.

اين همان چيزى است كه در زمان ما به عنوان رانت‌خوارى (امتياز ويژه طلبيدن) مشهور شده است و متأسّفانه در تمام دنيا وجود دارد و عامل مهمى براى جدايى ملت‌ها از دولت‌هاست. امام مالك اشتر را از اين كار به شدت برحذر مى‌دارد، زيرا مردم سخت در اين موضوع حساسيت دارند حتى اگر به عنوان نمونه در زمان ما اتومبيل يكى از رؤسا از خيابانى كه گذشتن از آن براى ديگران ممنوع است بگذرد در برابر آن عكس العمل نشان مى‌دهند.

در دومين توصيه مى‌فرمايد: «و از غفلت در انجام آنچه مربوط به توست و در برابر چشمان مردم واضح و روشن است برحذر باش، چرا كه به هر حال در برابر مردم نسبت به آن مسئولى و به‌زودى پرده از كارهايت كنار مى‌رود و انتقام مظلوم از تو گرفته مى‌شود»؛

(وَالتَّغَابِيَ‌ [٣] عَمَّا تُعْنَى بِهِ مِمَّا قَدْ وَضَحَ لِلْعُيُونِ، فَإِنَّهُ مَأْخُوذٌ

مِنْكَ لِغَيْرِكَ، وَعَمَّا قَلِيلٍ تَنْكَشِفُ عَنْكَ أَغْطِيَةُ الْأُمُورِ، وَيُنْتَصَفُ مِنْكَ لِلْمَظْلُومِ)

. اشاره به اينكه بسيار مى‌شود كه نزديكان و حاميان زمامدار كارهاى خلافى‌

[١]. «الإسْتِئْثار» به معناى چيزى را به خود اختصاص دادن است و از ريشه «اثر» بر وزن «خبر» به معناى علامتى است كه از چيزى باقى مى‌ماند و گويى شخص انحصار طلب در اشيايى علامت مى‌گذارد كه از آنِ من و مخصوصِ من است‌

[٢]. «أُسْوة» به معناى حالتى است كه از پيروى كردن از ديگرى حاصل مى‌شود و چون نتيجه آن مساوات ميان دو چيز است، اين واژه به معناى مساوى نيز به كار رفته است‌

[٣]. «تَغابى» به معناى تغافل و ناديده گرفتن چيزى است و در اصل از ريشه «غَباوة» به معناى ناآگاه بودن‌گرفته شده است‌