دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٢١
سُكنا يافتند . [١] مردمان غير عرب كوفه ـ كه اندكى از جمعيّت آن را تشكيل مى دادند ـ ، شامل گروه هايى همچون مَوالى ، [٢] سُريانى ها [٣] و نَبْطى ها [٤] بودند . [٥]
٢. جامعه كوفه از نظر اعتقادى
از نظر اعتقادى ، جامعه آن روز كوفه را مى توان به دو بخش مسلمان و غير مسلمان، تقسيم كرد . بخش غير مسلمان كوفه ، عبارت بودند از : مسيحيان عرب از «بنى تَغلِب» ، مسيحيان نَجران ، مسيحيان نَبْطى ، يهوديانى كه در زمان عمر از شبه جزيره عربستان رانده شده بودند ، و زردشتيان ايرانى . اين بخش، در مجموع ، قسمت ناچيزى از كلّ جمعيّت كوفه بودند . [٦]
٣. جامعه كوفه از نظر سياسى
بخش مسلمان كوفه را، از نظر سياسى ، مى توان به چهار دسته تقسيم كرد :
١ . هواداران اهل بيت عليهم السلام
پيش از اين ، اشاره كرديم كه در عصر نهضت حسينى ، كوفه، كانون هواداران اهل بيت عليهم السلام بود ؛ ولى اين سخن، بدان معنا نيست كه همه كسانى كه به اهل بيت عليهم السلام اظهار
[١] الحياة الاجتماعية والاقتصادية فى الكوفة فى القرن الأول الهجرى : ص ٤٢ .[٢] منظور از مَوالى ، مسلمانان غير عرب (مانند : ايرانيان ، رومى ها و تركان) هستند (تاريخ تمدّن اسلامى ، جرجى زيدان : ص ٦٨٦) .[٣] . سُريانى ها ، كسانى بودند كه به زبانى سريانى سخن مى گفتند . آنان، امروزه مسيحى اند و در سوريه و شمال بين النهرين زندگى مى كنند (المنجد : ص ٣٥٤ «السُّريان») .[٤] نَبْطى ها ، طايفه اى از عرب بودند كه داخل عجم ها و روميان شده بودند و نسبشان با آنان درآميخته بود و فرهنگ و زبانشان را از دست داده بودند (مجمع البحرين : ج ٣ ص ١٧٤٦) .[٥] حياة الإمام الحسين عليه السلام : ج ٢ ص ٤٣٧- ٤٣٩ .[٦] حياة الإمام الحسين عليه السلام : ج ٢ ص ٤٤٠- ٤٤٥ .