آینه یقین (ترجمه کشف الیقین) - علامه حلی - الصفحة ٦٨ - مبحث دوم در فضايل نفسانى على
[١] دليل بر اين مدّعا اين است كه در آن قضايايى كه عمر در آنها، به اشتباه افتاده و نابجا حكم مىكرد، على ٧ داوريهاى نادرست او را ردّ نموده و داورى صحيح انجام مىداد. يكى از آن قضايا اين است كه عمر، دستور داد زنى را كه حامله بود به جرم عمل منافى عفت (زنا) سنگسار كنند؛ على ٧ از جريان آگاه گرديد و او را از اين عمل منع كرد، عمر از وى توضيح خواست، فرمود: اگر بر اين زن جرم ثابت شده و بايد رجم شود، فرزندى كه در رحم دارد چه گناهى دارد؟ بنا بر اين او را مهلت بده و حدّ او را تأخير بينداز، تا فرزندش به دنيا آيد و دوران شيرخوارگيش به پايان رسد، آنگاه او را حد بزن.
عمر دستور آن حضرت را اجرا نمود و گفت: «لو لا على لهلك عمر» اگر على نبود، عمر به هلاكت مىرسيد![٢] زنى را نزد عمر آوردند كه شش ماه از وضع حمل او بيشتر نگذشته بود و عمر
[١] الغدير، ج ٦، ص ١١١؛ الرياض النضره، ج ٢، ص ١٩٦، ذخائر العقبى، ص ٨١؛ كفاية الطالب، ص ١٠٥، مناقب خوارزمى، فصل هفت، ص ٣٩، محبّ طبرى در ذخائر العقبى، ص ٨١ در اينكه ابو بكر و عمر به على در مسائل مشكل رجوع مىكردند، از عبد اللَّه بن الحسن نقل كرده است كه گفت: على ٧ به مجلس عمر وارد شد، ناگهان ديد زنى كه حامله بود براى رجم مىبردند، فرمود: گناه اين زن چيست؟ زن در جواب گفت: مرا براى رجم كردن مىبرند! على ٧ فرمود: اى امير مؤمنان، اين زن را به چه تقصيرى رجم مىكنند؟ اگر چه تو حق دارى خود او را به خاطر اين گناه رجم كنى، اما بر فرزندى كه در رحم دارد، هيچ حقى ندارى! در اين هنگام عمر سه بار گفت همه كس از عمر فقيهتر و داناتر به امور شرعى است! پس على ٧ ضامن آن زن شد كه پس از وضع حمل و پايان ايام شيرخوارگى فرزندش، براى اجراى حكم الهى حاضر گردد، آن زن پس از اين كه فرزند خود را كه پسرى بود به دنيا آورد، براى اجراى حكم نزد عمر، حاضر شد و تن به اجراى حكم داد.
همين روايت را شيخ مفيد رحمه اللَّه در كتاب ارشاد، با اختلاف اندكى در الفاظ، در باب دوم، از باب پنجاه و نهم، ص ١٩٤ نقل نموده است.
[٢]. فرائد السمطين، ج ١، ص ٣٤٦، باب ٦٥، حديث ٢٦٩، با اختلاف در الفاظ و تقديم و تأخير در جملهها؛ الغدير، ج ٦، ص ٩٣، شماره ٣؛ سنن كبرى، ج ٧، ص ٤٤٢؛ مختصر جامع العلم، ص ١٥٠؛ الرياض النضرة، ج ٢، ص ١٩٤ و در چاپ بيروت، ج ٣، ص ١٦١؛ ذخائر العقبى، ص ٨٢؛ مناقب خوارزمى، فصل هفتم، ص ٥٠، با اختلاف در الفاظ و تقديم تأخير در جملهها؛ ينابيع المودة، ص ٧٥، باب چهارده و نيز در ص ٢١١، باب ٥٦؛ فضائل الخمسة من الصحاح الستّه، ج ٢، ص ٢٧٩؛ درّ المنثور، ج ١، ص ٢٨٨؛ سنن بيهقى، ج ٧، ص ٤٤٢؛ الاستيعاب، در حاشيه الاصابة، ج ٣، ص ٣٩؛ ارشاد شيخ مفيد، ج ١، ص ١٩٧، باب دوم، فصل پنجاه نهم با اندك تفاوتى در عبارت.