كشتار دسته جمعى سران قريش و رسوايى بى‌سابقه‌اى كه پس از پايان جنگ در محافل جزيرة العرب مطرح شد و به آنها پوزخند مى‌زدند؛ باقى‌مانده قريش به اين باور رسيدند كه بايد از مسلمانان به هر صورت كه شده انتقام گرفت. به همين دليل اموال فراوانى در جهت درمانده كردن مؤمنان تهيه نموده و طرح نقشه را به ابو سفيان دادند، ابو سفيان پس از مشاوره با يارانش تصميم گرفتند كه مدينه را در محاصره كشيده و پيامبر ٦ و يارانش را در همان جا نابود كنند.

[١] رسول خدا ٦ از حركت قريش آگاه گرديد و با اصحاب به تبادل رأى پرداختند و در نتيجه تصميم گرفت كه نبرد در بيرون شهر مدينه واقع شود، از اين رو با جمع مسلمانان به سوى احد حركت كردند يك سوم از آن جمعيت كه منافقان بودند، در نيمه راه به مدينه مراجعت نمودند، رسول خدا ٦ با هفتصد نفر از مسلمانان پاك، راهى سرزمين شهادت شدند و خداوند در اين باره فرمود: «و ياد كن زمانى را كه [در جنگ احد] بامدادان از پيش كسانت بيرون آمدى»[٢].

[٣] رسول اكرم ٦ در آن روز به صف‌آرايى سپاه اسلام و آرايش نظامى آنان‌

[١]. كشف الغمّة، ج ١، ص ١٨٧ چنين مى‌گويد:

ُ فخرج النبى ٦ بالمسلمين فكانت غزوة أحد و نفق النفاق بين جماعة من الذين خرجوا مع النبى ٦ فتعاملوا به و أنساهم القضاء المبرم سوء العاقبة و المال فرجع قريب من ثلثهم الى المدينه و بقى ٦ في سبعمائة من المسلمين و هذه القصه قد ذكرها اللَّه تعالى في سورة آل عمران، آيه ١٢١، في قوله تعالى:( وَ إِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقاعِدَ لِلْقِتالِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ‌)

:« پيامبر ٦ از مدينه با جمعى از سپاه اسلام خارج شد و براى جنگ احد( به سوى كوه احد) رهسپار گرديد، اما ميان سپاه اسلام جمعى از منافقان وجود داشتند كه معامله زشتى با پيامبر ٦ كردند و تعهّد خود را فراموش نموده و مال دوستى آنها را از همراهى با پيامبر باز داشت و نزديك به يك سوم سپاه اسلام از نيمه راه بازگشتند و به مدينه رفتند و پيامبر ٦ با هفتصد نفر از مسلمانان باقى ماند و اين داستان را خداوند، در آيه ١٢١ سوره آل عمران بيان كرده است.

[٢]. آل عمران، ١٢١.

[٣]. ارشاد شيخ مفيد، ج ١، ص ٧١، باب دوم، فصل ٢٢ با اندك اختلافى در بعضى الفاظ؛ كشف الغمّة، ج ١، ص ١٩١.