انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ٧٢
كه به منظور پيونددادن هرچه بيشتر تاريخ ايران به دوران باستانى پيش از اسلام، برگزار شد، نمايانگر طرز تفكر شاه در اين دوره است. در اين جشنها كه بهعنوان بزرگترين نمايش عصر از آن ياد شده است نُه پادشاه، پنج ملكه، بيستويك شاهزاده و تعداد زيادى از روساىجمهور و معاونان رئيسجمهور و نخستوزيران كشورهاى مختلف جهان شركت كردند و براى برگزارى اين جشنها شهرى با گرانبهاترين تزيينات در كنار تخت جمشيد بنا شد. هنگام برگزارى اين جشن، شاه خود را در اوج قدرت و سلطانى بلامنازع مىپنداشت، درحالىكه اين جشنها را مىتوان سرآغاز سقوط رژيم سلطنتى ايران دانست، چراكه تضاد شكوه و عظمت جشنهاى شاهنشاهى با فقر و بدبختى اكثريت مردم ايران، به حربهاى تبليغاتى براى مخالفان رژيم تبديل شد.
افزايش ناگهانى درآمد نفت كه هيچ برنامه اقتصادى صحيح و توأم با دورنگرى براى مصرف آن پيشبينى نشده بود، ظاهراً حركتى سريع بهسوى پيشرفت در كشور بهوجود آورد، ولى اجراى پروژههاى عظيم نظامى و خريدهاى تسليحاتى عمده به پيروى از دكترين نيكسون[١] و ساير برنامههاى بلندپروازانه و جاهطلبانه و در عين حال بىفايده، موجب بروز تورم و فساد بيش از پيش شد و مشكلات و مسايل پيچيده تازهاى به دنبال آورد.
شاه به تدريج باور كرد كه او ديگر يك مترسك و تابع آمريكا يا انگليس نيست، بلكه با آنها شريك و همكار است. اين تصور مدتها بر ذهن شاه حاكم بود و حتى گاهى تصور مىكرد در اين شراكت كفه سنگينتر از آن اوست. او خود را حامى و كفيل منافعغرب مىدانست و اين امر موجب بروز اعتماد به نفس كاذب در وى شد و خودبزرگبينى وى را افزايش داد.[٢]
شاه و اطرافيان او در اين دوره بيشتر سرگرم كارهاى نمايشى بودند. قدرت و امكانات
[١]. دكترين نيكسون بعد از شكست خفتبار آمريكا در ويتنام مطرح گرديد. بدين ترتيب كه به جاى اعزام سربازان آمريكايى به مناطق بحرانى، از وجود دولتهاى دستنشاندهاى چون رژيم شاه استفاده شود و ضمن تجهيز نظامى آنها، مأموريت حفظ منافع آمريكا به ايشان واگذار شود. اين رژيمها با عنوان ژاندارم منطقه شناخته مىشدند.
[٢]. براى شناخت بهتر شخصيت و خصوصيات روانى محمدرضا شاه بنگريد به: ماروين زونيس، شكست شاهانه: روانشناسى شخصيت شاه.