انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ٥٤
مشكلات سياسى- اجتماعى و مخالفتهاى داخلى و خارجى، تنها حفظ وحدت و يكپارچگى در سه ركن اصلى و اساسى انقلاب (رهبرى، مردم و ايدئولوژى) مىباشد. هر اندازه كه رهبرى انقلاب مقبوليت وسيعتر و كفايت بيشترى به خرج دهد و مشروعيت بيشترى داشته باشد و هر اندازه گروههاى اجتماعى، كه در پيروزى انقلاب شركت داشتهاند، در تداوم آن متحدانه تلاش كنند و حتى گروههاى بيشترى را جذب نمايند و هر اندازه كه ايدئولوژى انقلاب فراگيرتر و پاسخگوى ابعاد وسيعترى از زندگى اجتماعى جامعه انقلابى باشد، موفقيت و تداوم انقلاب نيز بيشتر تضمين مىگردد.
تا زمانىكه نهضت انقلابى در حال حركت و تلاش[١] در جهت رسيدن به مقصود معينى باشد، مانند آب روانى است كه طراوت و شفافيت خود را حفظ نموده و در اثر برخورد با موانع و سنگها و صخرهها زلالتر و شادابتر مىشود. ولى زمانى كه در اثر پيروزى و حصول موفقيت، حالت ايستا و نهادى[٢] پيدا كند، همانند آب ساكن رو به فساد و زوال مىگذارد.[٣]
از جمله مواردى كه يك انقلاب نوپا را به نهادى ايستا تبديل مىكند، محدود بودن اهداف انقلاب به سقوط رژيم حاكم در محدوده مرزهاى يك كشور و بازگشت سريع به حاكميت قانون (اعم از قانون قديم و يا قوانين جديد) مىباشد. اگر چه تأسيس نهادهاى قانونى مىتواند به تثبيت نظام انقلابى كمك نمايد و طول دوران بىثباتى را كاهش دهد اما اينخطر وجود دارد كه از رشد و تداوم انقلاب كه نيازمند به برخوردهاى انقلابى است، جلوگيرىكند. بهويژه آنكه مبارزه با عوامل ضدارزشى رواج ارزشها در زمينههاى اخلاقى، فرهنگى، ادارى و اجتماعى نيازمند گذشت زمان است، مگر اينكه رهبرى بتواند با نبوغ و خلاقيت خاصِ خود، ميان حركتهاى انقلابى كه به حضور فعال مردم نيازمند است و برقرارى نظم و قانون كه عامل ثبات جامعه انقلابى و انقلاب است، نوعى آشتى و هماهنگى بهوجود آورد.
گفتار چهارم: آفات انقلاب اسلامى
شرط اصلى جلوگيرى از شكست و زوال انقلاب، تداوم و حركت دائمى آن و تلاش در
[١].Movement .
[٢].Institution .
[٣].Arnold Toynbee ,A Study of History .