انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ١٦٤
شرايط و نحوه حل مسئله را بر عهده مجلس شوراى اسلامى كه در شرف تشكيل بود گذارد. مجلس هم با تعيين شرايط چهارگانه (يعنى آزاد نمودن دارايىها و اموال ايران، بازگرداندن اموال به سرقترفته ملت از شاه و خاندانش، لغو محاصره اقتصادى و تعهد آمريكا به عدممداخله در امور داخلى ايران) به دولت مأموريت داد تا از طريق دولت الجزاير مذاكرات لازم را انجام دهد و موضوع را حلوفصل نمايد. آغاز جنگ تجاوزكارانه عراق نيز مسئله گروگانها را تحتالشعاع خود قرار داد و براى اين كه همه نيروها صرف مقابله با نيروهاى تجاوزگر و دفع آنها بشود، حل فورى مسئله گروگانها ضرورت بيشترى پيدا كرده بود.
از طرف ديگر با فرا رسيدن انتخابات رياستجمهورى آمريكا، و شكست كارتر و پيروزى ريگان، براى حلوفصل موضوع تنها فرصت باقيمانده تا انتقال قدرت به رياستجمهورى جديد آمريكا را در اختيار داشتند. اهداف سياسى اشغال لانه جاسوسى كاملًا تحقق يافته بود و آمريكا به شكست خود در اين ماجرا از يك دولت كوچك اعتراف كرده و بازتاب داخلى آن در آمريكا منجر به سقوط كابينه كارتر و حزب دمكرات شده بود. نگهدارى گروگانها براى مدتى بيشتر در شرايط جنگى، ديگر به مصلحت نبود. اما جالب توجه آن است كه ليبرالها كه از آغاز با اشغال سفارت، مخالف بودند و آن را به ضرر انقلاب مىدانستند و خود سعى كرده بودند با حيلههاى سياسى و مذاكرات سرى و بدون اطلاع رهبر انقلاب و ملت، موضوع را حلوفصل نمايند، اينك كه دولت شهيد رجايى مأمور شده بود تا موضوع را فيصله دهد، جوّى متشنج و ناآرام را بهوجود آوردند و اتهاماتى واهى مبنى بر خيانت و سازش وارد مىساختند، تا جايى كه حتى رئيسجمهور اقدام به صدور اعلام جرم نمود و رئيسكل بانك مركزى از هر نوع همكارى با دولت در زمينه فراهم آوردن اطلاعات لازم خوددارى مىكرد. مع ذلك مسئله مزبور در آخرين روز تصدى كارتر درست در لحظه تحويل مقام رياستجمهورى به ريگان با امضاى بيانيههاى الجزاير توسط دولتهاى ايران و آمريكا حل شد و گروگانها فرودگاه مهرآباد را ترك كردند. به اين ترتيب ٤٤٤ روز اسارت گروگانهاى آمريكايى خاتمهيافت.[١]
تضاد ميان دو جناح مخالف در حاكميت همچنان ادامه داشت و رهبر انقلاب بدون آنكه مستقيماً موضعگيرى خاصى به نفع يكى از طرفين نمايد، به نصيحت و پند و اندرز
[١]. براى مطالعه بيشتر بنگريد به: همان، ص ١٤٧- ١٣٧.