شرايط و اوضاع و احوال جامعه مستعد انقلاب از عمده مسايلى است كه بايد مورد توجّه و مطالعه قرار گيرد. انقلاب به صورت ايده‌آل در مكان و زمانى امكان موفقيت خواهد داشت كه شرايط دوقطبى بر جامعه حكم‌فرما باشد. شرايطى كه در آن، گروه‌هاى اجتماعى از سيستم سياسى حاكم جدا شده، در مقابل آن ايستادگى كنند. چنين جامعه‌اى با نوعى دوآليسم قدرت مواجه مى‌گردد. ابتدا مشروعيّت و حقّانيت قدرت سياسى مورد سؤال قرار مى‌گيرد و آنگاه قدرت سياسى به دنبال يأس و نااميدى مردم از آن سيستم، تدريجاً دچار عجز مى‌شود. از طرف ديگر، نيروهاى اجتماعى كه اطمينان و قدرت كافى به توانايى‌هاى خود پيدا مى‌كنند و از سيستم سياسى رويگردان مى‌شوند، در مقابل نظام حاكم قرار مى‌گيرند و به تدريج شكاف ميان قدرت سياسى و قدرت اجتماعى به حدّى مى‌رسد كه ادامه چنان وضعى در جامعه، غيرقابل تحمل مى‌شود.

اريك هافر معتقد است: اگرچه معمولًا اين تصور وجود دارد كه انقلاب‌ها براى ايجاد تغييرات شديد در جامعه بروز مى‌كنند، امّا در واقع اين‌گونه تحوّلات هستند كه زمينه‌ساز بروز انقلاب مى‌شوند. به گفته وى فضاى انقلابى حاصل مشكلات، تمايلات و سرخوردگى‌هايى است كه در زمان دستيابى به تحوّلات راديكال ايجاد مى‌شود.[١] تا زمانى كه ارزش‌هاى يك‌

[١]. چالمرز جانسون، تحول انقلابى( بررسى نظرى پديده انقلاب)، ص ٤٦.