سياسى- اجتماعى كشور به تشكيل مجلس طبقات سه‌گانه روى آورد و خود را تسليم آنها كرد. سپس حركت‌هاى مردمى و تركيب گروه‌هاى اجتماعى شكل گرفت و به روند انقلاب شتابى فزاينده داد.

همين‌طور در انقلاب روسيه، اگرچه نيروهاى مخالف وجود داشتند، اما دسته‌ها و احزاب سياسى مختلف كه با آرمان‌ها و اهداف خاص و متفاوت خود از اوايل قرن بيستم شكل گرفته بودند، نه تنها هيچ‌گونه نقشى در سقوط نظام رومانوف‌ها نداشتند بلكه تصور هم نمى‌كردند كه بدين سادگى نظام امپراتورى روسيه سقوط كند. البته دولت تزارى روسيه على‌رغم استيصال و فشار زيادى كه تحمل مى‌كرد داوطلبانه خود را تسليم ملت نكرد. ولى در مقابل اولين حركت و شورش مردمى كه ناشى از انفجار بحران اقتصادى بود و به صورت تظاهرات و اعتصابات كارخانجات و صنايع در شهر پتروگراد ظهور كرد، تسليم گرديد و همچون كوه يخ، ذوب شد.

اما انقلاب ايران در شرايطى پيروز شد كه نظام شاهنشاهى، خود را در اوج قدرت و استحكام و ثبات مى‌ديد و در مقابل مخالفت‌ها و معارضه‌ها تا آخرين حد توان مقاومت مى‌كرد و گروه‌هاى اجتماعى براى به زانو درآوردن چنين نظامى مى‌بايست بر اساس برنامه‌ريزى و بسيج تمام نيروها و قربانى‌شدن بسيارى از مردم، نظام قدرتمند حاكم را سرنگون مى‌ساخت.