انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ١٩٣
تخريب شهرها و منابع حياتى اقتصادى، بار سنگينى بر دوش دولت بعد از جنگ قرار داد.
به اين نكته هم بايد توجه كرد كه خرابىهاى ناشى از دوران جنگ يك كشور به ندرت بدون كمك كشورهاى ديگر ترميم مىگردد. ترميم خرابىهاى جنگ جهانى دوم در اروپا با كمك مالى آمريكا و از طريق اجراى طرح مارشال صورت گرفت. درحالىكه شرايط انقلاب اسلامى و مواضع سرسختانه غرب به ويژه آمريكا در قبال ايران، چنين موقعيتى را براى جمهورى اسلامى فراهم نمىكرد. در چنين شرايطى پذيرش مديريت اجرايى كشور از عهده هر كسى ساخته نبود.
در سال ١٣٦٨ با پايان دوران رياستجمهورى آيتالله خامنهاى و با توجه به اينكه پس از بازنگرى قانون اساسى با حذف پست نخستوزيرى، اختيارات رئيسجمهور افزايش يافته بود و لازم بود فردى توانمند و مدير براى اين پست انتخاب گردد، مردم ايران در انتخابات رياستجمهورى، آيتالله هاشمى رفسنجانى را براى اين پست برگزيدند.
ذكر اين نكته ضرورى است كه از نظر دوستداران انقلاب اسلامى و حتى از نظر مخالفين انقلاب، نقش حساس و سرنوشتساز آيتالله هاشمى رفسنجانى بعد از پيروزى انقلاب اسلامى، غيرقابل انكار و ترديد مىباشد. حتى در دوران قبل از پيروزى و از قبل از ١٥ خرداد ٤٢ نيز آيتالله هاشمى رفسنجانى به عنوان يكى از معدود شاگردان و ياران حضرت امام در مبارزات ضد نظام سلطنت، نقشى كليدى داشت و در واقع يكى از حواريون امام محسوب مىگرديد. وى در شوراى انقلاب، در وزارت كشور، در رياست مجلس شوراى اسلامى، به عنوان خطيب نماز جمعه تهران، در فرماندهى جنگ و نهايتاً رياستجمهورى، توانمندى خود را به اثبات رسانده است. جالب آن است كه آيتالله رفسنجانى فارغ از آنكه چه مسئوليتى داشته باشد و چگونه تصميمگيرى نمايد، همواره مسئوليت اتخاذ تصميمات حساس و سرنوشتساز را بر عهده دارد. او درحالىكه رياست مجلس را برعهده داشت مسائل حساس سياست خارجى را رهبرى و هدايت مىكرد و در عين حال جنگ را نيز فرماندهى مىنمود.
شخصيتها و رجال سياسى كه در تاريخ و سرنوشت كشورشان نقشى انكارناپذير داشتهاند، بسيار معدوداند و آيتالله هاشمى رفسنجانى بدون ترديد يكى از آنها مىباشد. او