بردارد، بلكه با ارائه سنت‌هايى ارزشمند، مسير هدايت انقلاب را براى جانشين خود هموار نمايد. به نظر مى‌رسد تصميمات سريع و قاطع ايشان در عزل آقاى منتظرى و بازنگرى قانون اساسى قبل از رحلت، بر همين اساس مبتنى باشد. امام حتى بعد از عزل آقاى منتظرى با اشاراتى، مهر تأييد بر صلاحيت و شايستگى رهبر فعلى زد و نمايندگان مجلس خبرگان رهبرى را از بلاتكليفى و سر در گمى در آورد.

يكى از اقدامات امام خمينى سرعت عمل در نهادينه‌كردن ساختار نظام جمهورى اسلامى بود، بدون آنكه لطمه‌اى به جنبش و حركت انقلاب وارد آيد؛ به ويژه با حفظ و بازسازى نهادهاى ادارى و نظامى قبل از انقلاب و به موازات آن، با ايجاد نهادهاى انقلابى، سيستم بى‌نظيرى از نظارت و كنترل به وجود آورد.

وصيت‌نامه الهى- سياسى ايشان نيز همچون مانيفستى جاودان براى آيندگان باقى‌مانده است كه راه و مسير صحيح رهبران آينده و مردم عاشق و شيفته ايشان را به روشنى تعيين مى‌كند و عدول و انحراف از آن به معناى انحراف از موازين انقلاب تلقى مى‌گردد.

تشييع جنازه عظيم نه ميليونى رهبر انقلاب توسط مردم ايران و مرگ ده‌ها نفر در اثر غم و افسردگى ناشى از رحلت ايشان، بيانگر عشق و علاقه زائدالوصف توده‌هاى عظيم ميليونى مردم به ايشان بود. به طورى كه مى‌توان به جرأت ادعا كرد در روز تشييع جنازه وى در تهران، كمتر كسى در منزل خود باقى مانده بود.

درباره شخصيت، نقش و ويژگى‌هاى رفتارى امام، نياز به نوشتن كتاب‌هاى متعدد است و قلم اين نگارنده از اين حيث ناتوان است و از آنجا كه روش تحليل در اين كتاب بر اجمال است، به ارائه مطالبى كه از قلم جانشين ايشان در ديباچه صحيفه امام به رشته تحرير در آمده است، بسنده مى‌كنم:

در هر نقطه جهان، هر گاه انسانى با دانش و خردمندى و انديشه بلند، يا با پرهيزكارى و پارسايى و ايمان استوار، يا با شهامت و دليرى و همت والا، يا با زيركى و تيزبينى و پختگى سياسى، قدم در ميدان كارى بزرگ بگذارد و پايدار و صبور، هدف مقدسى را دنبال كند، بى‌ترديد كشور و ملت خود و گاه بشريت را به افتخارات بزرگ و پيشرفته‌اى ماندگار خواهد رسانيد. همه كسانى كه نامشان در فهرست نام آوران تاريخ‌