انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ١٧٥
آيتالله محسن حكيم و با ارسال پيام تسليت از سوى محمدرضاشاه پهلوى به ايشان بهعنوان مرجع تقليد مورد نظر حكومت مشخص گرديد.
آيتالله شريعتمدارى ازجمله روحانيان ميانهرو و اصلاحطلب حوزه علميه قم بود كه با روشهاى انقلابى، مخالفت مىورزيد. وى معتقد به حركت تدريجى بهسوى حكومت اسلامىبود.
آيتالله شريعتمدارى در سال ٤٢ به همراه حضرت امام خمينى (قدس سره) مبارزه بر عليه رژيم پهلوى را آغاز كرد اما روش ايشان برخلاف امام (قدس سره) روش مسالمتآميز و صلحجويانه بود. وى در اوج مبارزات انقلابى، خواستار حفظ سلطنت و اجراى كامل قانون اساسى شد كه با مخالفت روحانيون طرفدار امام (قدس سره) مواجه گرديد.
آيتالله شريعتمدارى پس از پيروزى انقلاب بهعنوان يكى از شخصيتهاى ترازاول روحانيت مطرح گرديد و حزب خلق مسلمان را در برابر حزب جمهورى اسلامى تأسيس كرد. اين حزب كه در تبريز تحركاتى داشتند و صدا و سيماى اين شهر را سه روز اشغال كردند. در سال ٦١ درپى افشاى توطئهبراندازى، مشخص گرديد كه آيتالله شريعتمدارى ازاين توطئه آگاه بوده اما آن را تأييد نكرده است. وى در تلويزيون به اطلاع خود از كودتا اعتراف كرد. درپى آن جامعه مدرسين حوزه علميه قم در يك عمل بىسابقه در تاريخشيعه، وى را از مرجعيت خلع نمود. از آن پس آيتالله شريعتمدارى تا هنگام مرگ خانهنشين بود.
٣. از جمله توطئههاى ريشهدار و در عينحال خطرناكى كه در اين دوران كشف گرديد، جريان انحرافى سيدمهدى هاشمى بود كه با سوءاستفاده از وابستگى و خويشاوندى با آيتاللهمنتظرى، قائممقام رهبرى، و با توجه به سوابق ماجراجويانه و جاهطلبانهاش چه قبل و چه بعد از انقلاب، در بيت ايشان نفوذ پيدا كرده بود. وى سعى در تأثيرگذارى در اتخاذ مواضع و جهتگيرىهاى آيتالله منتظرى و فراهم آوردن زمينه لازم براى به قدرت رسيدن خود و پياده كردن اهدافش، بهويژه پس از رحلت حضرت امام (قدس سره) را داشت. او در پناه بيت قائم مقام رهبرى در اجراى اهداف خود، دست به هر توطئهاى، از جمله قتل مخالفين، جمعآورى اسلحه و مهمات، تماس با نيروهاى ضدانقلابِ داخلى و خارجى و جعل سند مىزد.