انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ١٦١
ب) كودتاى نوژه:
از جمله توطئههاى براندازى كه توسط عدهاى از ارتشيان وابسته به رژيم سابق و به كمك جناحى از نيروهاى ليبرال و با حمايت سازمان سيا در اين مرحله از تاريخ پرماجراى انقلاب اسلامى رخ داد، طرح كودتاى نوژه بود، كه با هوشيارى نيروهاى خط امام به موقع كشف و خنثى گرديد. اگرچه كليه اسرار كودتاى مزبور تاكنون فاش نشده است ولى تا آنجا كه اعترافات بعضى از دستاندركاران كودتا از جمله سروان ركنى نشان مىدهد، كودتا بر عليه نيروهاى انقلابى و رهبر انقلاب طراحى شده بود، نه بر عليه جناح ليبرال و رئيسجمهور بنىصدر، بلكه به حفظ او توصيه نيز شده بود.[١]
ج) انقلاب فرهنگى:
از چند ماه قبل از انقلاب، دانشگاهها و بهويژه دانشگاه تهران جولانگاه نيروهاى چپ و چپگرا شده بود و گروهها و سازمانهاى چپ از جمله پيكارىها، چريكهاى فدايىخلق و مجاهدين خلق، مركز فعاليتهاى سياسى- نظامى خود را در دانشگاه متمركز كرده بودند و با استفاده از امكانات دولت به فعاليتهاى ضددولتى مىپرداختند. اين امر نه تنها مانع روال عادى فعاليت دانشگاهها مىشد بلكه از پاكسازى و تصفيه دانشگاهها از نيروهاى وابسته به رژيم سابق هم، جلوگيرى مىكرد.
بهطور كلى مىتوان گفت كه تا زمان انقلاب فرهنگى، دانشگاه در كنترل دولت انقلاب نبود. بههمين دليل با حركتى كه دانشجويان مسلمان در دانشگاه تبريز آغاز كردند و سپس در ارديبهشت ٥٩ در تهران و با حمايت نيروهاى انقلابى و مردمى دنبال گرديد، دانشگاه از وجود گروههاى مختلف پاكسازى و براى انجام انقلاب فرهنگى، تعطيل گرديد. پس از آن ستادى به نام ستاد انقلاب فرهنگى از طرف رهبر انقلاب براى نظارت بر كار دانشگاهها و اجراى تحولات لازم براى اسلامى كردن دانشگاهها تعيين شد و اداره دانشگاهها از طريق تأسيس نهاد انقلابى به نام جهاد دانشگاهى در اختيار نيروهاى خط امام قرار گرفت.
اگرچه حركت اوليه براى تخليه دانشگاهها حركتى سياسى بود، ولى اين حركت زمينه را براى انجام تحوّلى اساسى در دانشگاهها فراهم آورد. اينكه انقلاب فرهنگى تا چه اندازه موفق بوده، بحثى است كه از عهده اين نوشتار خارج است.
نكته جالب و قابل ذكر در اينجا فرصتطلبى بنىصدر مىباشد. در زمان اين حركت،
[١]. براى آگاهى بيشتر بنگريد به: مركز مطالعات و پژوهشهاى سياسى وزارت اطلاعات، كودتاى نوژه.