انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ١١٥
مشروطه از اين جهت كه حكومتكنندگان در اجرا و اداره، مقيّد به يك مجموعه مشروط هستند كه در قرآن كريم و سنت رسولاكرم (ص) معيّن گشته است. مجموعه مشروط، همان احكام و قوانين اسلام است كه بايد رعايت و اجرا شود. از اين جهت حكومت اسلامى حكومت قانون الهى بر مردم است. ... در اين طرز حكومت حاكميت منحصر به خداست و قانون فرمان و حكم خداست.[١]
امام تنها شيوه مبارزه و نيل به حكومت عدل اسلامى را حركت تودهاى و انقلابى مردم مىداند و براى تحقق اين امر اولين وظيفه روحانيان را آگاهىدادن به مردم برمىشمرد. ايشان در آغاز شيوه مبارزه مسالمتآميز و توأم با اعتراض دستهجمعى را توصيه مىنمايد و ضمن نفى نكردن حركت مسلحانه، در آغاز مبارزه آن را توصيه و تجويز نيز نمىكند:
اگر يك اعتراض دستهجمعى به ظلمه كه خلافى مرتكب مىشوند، يا جنايتى مىكنند بشود، اگر چندهزار تلگراف از همه بلاد اسلامى به آنها بشود كه اين كار خلاف را انجام ندهيد، يقيقناً دست برمىدارند. وقتى كه برخلاف حيثيت اسلام و مصالح مردم كارى انجام دادند و نطقى ايراد كردند. اگر از سراسر كشور، از تمام قراء و قصبات از آنان استنكار شود. زود عقبنشينى مىكنند .... من آنها را مىشناسم. من مىدانم كه چه كارهاند. خيلى هم ترسو هستند، خيلى زود عقبنشينى مىكنند. ليكن وقتى كه ديدند ما از آنها بىعرضهتريم جولان مىدهند.[٢]
اولين فعاليت ما را در اين راه، تبليغات تشكيل مىدهد. بايستى از راه تبليغات پيش بياييم ... هميشه از اول قشون و قدرتى در كار نبوده است و فقط از راه تبليغات پيش مىرفتهاند. قلدرىها و زورگويىها را محكوم مىكردند. ملت را آگاه مىساختند و به مردم مىفهماندند كه اين قلدرىها غلط است. كمكم دامنه تبليغات توسعه مىيافت و همه گروههاى جامعه را فرامىگرفت. مردم بيدار و فعال مىشدند و به نتيجه مىرسيدند.[٣]
تبليغات و تعليمات دو فعاليت مهم و اساسى ماست. وظيفه فقهاست كه عقايد و احكام
[١]. همان، ص ٣٨.
[٢]. همان، ص ١٤١.
[٣]. همان، ص ١٥١.