اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥٦٣
هاشم ارونقى ملكى (د. ١٣٢٣ ه. ق) براين امر اطلاع يافت، و از استاد خواهش كرد تا آموزش سيوطى را بدو واگذارد، و پس از اصرار بسيار سرانجام پدرش پذيرفت. آنگاه كتابهاى شرح جامى، شرح مطول، ايساغوجى، حاشيه ملا عبد اللّه، شرح شمسيه، خلاصة الحساب، شرايع الاسلام و شرح لمعه را نزد وى فراگرفت، و در خلال آن نيز معالم الاصول را در محضر پدرش آموخت. دوران سطوح آيت اللّه مامقانى ٥/ ٢ سال به طول انجاميد، چون وى تمام روزهاى سال- حتى جمعهها- را به تحصيل اشتغال داشت، و تنها روز عاشورا را تعطيل مىكرد.
سپس، وى به آموختن قوانين الاصول و طهارت رياض پرداخت، و پس از آن فرائد الاصول را نزد آيت اللّه ملا غلامحسين دربندى (د. ١٣٢٢ ه. ق)[١] فراگرفت. آن فقيه محقق، دراينباره مىنويسد:
من نخستينبار بود كه قوانين مىخواندم، اما ديگران براى باردوم بود كه اين كتاب را درس مىگرفتند. لذا، خيلى از مطالب را متوجه نمىشدم و به خانه مىآمدم و با مطالعه و انديشه در مطالب، مشكلات را مىگشودم.[٢]
وى مكاسب را- همراه با رسائل- نزد آيت اللّه شيخ حسن خراسانى معروف به ميرزا فراگرفت، و در ربيع الاول ١٣٠٨ ه. ق به درس خارج اصول و در محرم الحرام ١٣٠٩ ه. ق به درس فقه پدرش حاضر شد، و تقريرات آنها را نگاشت.
اين دوران تا زمان درگذشت پدر والامقامش آيت اللّه شيخ محمّد حسن مامقانى (د.
١٣٢٣ ه. ق) به طول انجاميد. وى در اين مدت، با تلاش و كوشش فراوان همه وقتش را به آموختن، آموزش، مطالعه و نوشتن گذرانيد تا سرانجام به دريافت مكرر اجازه اجتهاد از پدرش- با اينكه معروف بود وى در اعطاى اجازه به شاگردانش
[١]. مرعشى، المسلسلات فى الاجازات، ج ٢، ص ٣٥٦؛ مامقانى، تنقيح المقال، ج ٢، ص ٢٠٨؛ تهرانى، نقباء البشر، ج ٣، ص ١١٩٧.
[٢]. مامقانى، تنقيح المقال، ج ٢، ص ٢٠٨.