اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٢٤٠
سالروز ولادت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلّم و امام صادق عليه السّلام، از سوى پدر بزرگوارش به مكتب گذاشته شد و نزد شيخ كرمعلى خواندن و نوشتن را آموخت. پس از زمانى كوتاه، پدرش خود عهدهدار تعليم و تربيت او شد، و ادبيات و مقدمات را به او آموخت.
اين مرحله تا ١٤ سالگىاش به طول انجاميد. در پانزدهمين سال زندگىاش، تندباد اجل گوهر پدرش را از كفش ربود و گرد يتيمى بر سرش نشست. اما او در سايه پرمهر برادران عالم و دانشمندش، به تحصيل علوم ادامه داد و فقه، اصول، حديث، كلام، ادبيات و ديگر علوم را بخوبى فراگرفت.
استادان
استادان آن بزرگمرد عالم علم و دين، عبارتند از آيات عظام:[١]
١. علّامه كبير سيد محمّد قلى موسوى (١١٨٨- ١٢٦٠ ه. ق)، صاحب تشييد المطاعن
٢. علامه سيد حسين بن سيد دلدار على نقوى (١٢١١- ١٢٧٣ ه. ق)، ملقب به «سيد العلماء»، و صاحب روضة الاحكام فى مسائل الحلال و الحرام، كه نسخة مناهج التدقيق او، كه به وسيله مير حامد حسين خوانده شده و برآن حاشيه نوشته بود، هنوز باقى است و نشاندهنده معلومات و هوش او است.
٣. علامه سيد مرتضى بن سيد محمّد بن سيد دلدار على نقوى، ملقب به «خلاصة العلماء»، كه مير حامد حسين، نزد وى منطق، فلسفه و كلام را آموخت.
٤. مولوى بركت على صاحب حنفى، كه مير حامد حسين، مقامات حريرى و ديوان متنّبى را نزد وى آموخت.
٥. علّامه مفتى سيد محمّد عباس شوشترى (د. ١٣٠٦ ه. ق)، كه مير حامد حسين نهج البلاغه را نزد معظم له آموخت.
[١]. موسوى كاظمى، احسن الوديعة، ص ١٠٣؛ ميلانى، نفحات الازهار، ج ١، صص ١٣٥- ١٣٦؛ مرتضى حسين، مطلع انوار، ص ١٨٠.