اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥٤٠
حائرى و تعليقات فراوان بر كتابهاى: فقهى، اصولى و فلسفى او به چاپ نرسيده است. وى در ٢٥ رمضان ١٣٦٨ ه. ق بدرود حيات گفت، و در جوار استادش در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه به خاك سپرده شد.[١]
پدرم، مرحوم حجت الاسلام حاج شيخ محمّد على انصارى، در رثاى وى قصيدهاى بلند با مطلع ذيل سرود:[٢]
|
تا كه اشراقى برون از دست ما شد |
دين و دانش هردو تا صاحب عزا شد |
|
|
تا نواى مرگ او در داد ناعى |
عالمى را ناى، چون نى پرنوا شد |
|
|
آن سخنور مرد بخرد كز بيانش |
مسلمين را جانب حقّ رهنما شد |
|
|
شاهباز قدس از اين تنگ محبس |
آشيانش بام عرش كبريا شد |
|
|
باقر العم آن تقى كز تقوى او |
هم تقى خوشنود و هم راضى رضا شد |
|
|
جعفر صادق عليه السّلام زنطق وى بنازش |
حلم او آئينه كاظم نما شد |
|
|
درگه تفسير و درس و بحث و حكمت |
عالمانرا قد به تعظيمش دو تا شد |
|
|
سوره نون و القلم را او مفسّر |
خامهاش چون حسن يوسف جانفزا شد |
|
|
منطقش سرچشمه فيض و بلاغت |
دست وى دريا، گه جود و سخا شد |
|
|
عارف دوران، فنا در وجه باقى |
گشت و در عين فنا عين بقا شد |
|
|
پسته لب، غنچه سان بست از تكلّم |
آنكه دل از پستهاش چون غنچه وا شد |
|
|
بلبل گلزار حيدر سوى احمد |
رفت و اندر خلد، مهمان خدا شد |
|
|
در شبان قدر در ماه مبارك |
گوش وى از دعوت حقّ پرصدا شد |
|
|
مرغ روحش پرزنان چون سوى جنّت |
بر فلك همچون دعاى مصطفا شد |
|
|
كلك انصارى پى تاريخ سالش |
گفت: كاشراقى بفردوس علا شد |
|
١٣٦٨ ق.
[١]. شريف رازى، آثار الحجه، ج ١، صص ١٣٥- ١٣٧؛ همو، گنجينه دانشمندان، ج ٢، ص ٣٣٨.
[٢]. انصارى، ديوان اشعار، صص ١٩٥- ١٩٧.