حاج آخوند و صاحب كتاب مشهور قلائد الفرائد است، كه در اين مقال نگاهى كوتاه‌[١] بر زندگى سراسر تلاش و كوشش وى مى‌افكنيم و اندكى از آگاهى، تعهد و مسئوليت او را باز مى‌نمايانيم.

ولادت‌

تاريخ تولد آن مرد بزرگ بدرستى معلوم نيست. ازآنجاكه ايشان عدل و همرديف مرحوم آيت اللّه آقا سيد صادق قمى در همه‌چيز زندگى مانند سنّ، تحصيلات، استادان، مراجعت و ازدواج بوده‌اند،[٢] و تاريخ ولادت مرحوم آيت اللّه حاج سيد صادق ١٢٥٥ ه. ق بوده است، شايد تاريخ ولادت حاج آخوند نيز در همين اوان بوده باشد.

تحصيلات‌

ايشان پس از پشت سرنهادن دوران كودكى و نوجوانى، و تحصيل مقدمات علوم در قم و در تهران- كه نزد مرحوم علامه شيخ على نورى فلسفه را به مدت چهارسال بياموخت-[٣] و اصفهان، به سال ١٢٧٩ ه. ق به همراهى دوست ديرينش آيت اللّه حاج سيد صادق، رهسپار شهر مقدس نجف شد و دو سال از خرمن دانش استوانه فقه و اصول شيخ الفقهاء و المجتهدين مرحوم شيخ انصارى بهره برد. اين‌دو سال در بارور ساختن استعداد او نقش بسزايى داشت، زيرا- آنچنانكه از حاشيه‌اش‌

[١]. هرچند نويسنده براى نگارش اين نوشتار به منابع كتبى و شفاهى بسيار مراجعه كرد، اما بيش‌ازاين اطلاعاتى براى وى حاصل نشد. اميد است در آينده به گوشه‌هاى ديگرى از زواياى زندگى اين مرد بزرگ- خصوصا تأليفات ايشان- دست يابد.

[٢]. روحانى، مقدمه سرّ السعادة، ص« د».

[٣]. تهرانى، نقباء البشر، ج ٤، ص ١٦٥٧؛ ناصر الشريعة، تاريخ قم، ص ٢٧٨؛ تهرانى، هدية الرازى، ش ١٦٧( احوال حاج سيد صادق قمى).