اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٣٩٢
شاعران بسيارى در مرثيت او اشعار فراوانى به عربى و فارسى سرودند، و مجالس بزرگداشت او تا روزهاى متوالى در ايران و عراق ادامه يافت. از جمله كسانى كه در رثايش شعر سرودند، شيخ عبد الرحيم سودانى، سيد مهدى ابو الطاب بغدادى[١] و ميرزا على اصغر رضائيه تبريزى[٢] مىباشند. ميرزا على اصغر، ماده تاريخ وفاتش را چنين سروده است:
|
ورخته من قول جبريل و قد |
تهدمت و اللّه اركان الهدى |
|
كه برابر با ١٣٢٣ ه. ق است. شاعر ديگرى چنين سرود:
|
اف ليوم السبت اذ ارخوا |
«يوم قضى فيه الامام الحسن» |
|
و برخى از ماده تاريخهاى فارسى وفات او اين است:[٣]
|
گفت هشيار سال رحلت او |
«مامقانى به خلد كرد ورود» |
|
و ديگرى گفت:
|
نمود ملهم غيبى به سال تاريخش |
«هزار و سيصد و بيست و سه از عدد الهام» |
|
پيكر پاك و شريفش سالهاى بسيار صحيح و سالم مانده بود. در سال ١٣٨٨ ه. ق- ٦٥ سال پس وفاتش- به هنگام گسترش مقبره وى و آمادهسازى قبرهاى ديگر، ديواره لحد ايشان ناگهان فروريخت و جسد پاك و شريفش نمايان شد. جمعى از مردم نجف اين حادثه را مشاهده كردند، و ديدند كه حتى رنگ كفن نيز تغيير نكرده بود.[٤] اين مطلب را مرحوم آيت اللّه شيخ عبد اللّه مامقانى نيز پيشبينى كرده و نوشته بود: پدرم به بيمارى اسهال وفات يافت. اين از نيكبختى او
[١]. آل محبوبه،. ماضى النجف و حاضرها، ج ٣، صص ٢٥٤- ٢٥٥.
[٢]. واعظ خيابانى، علماى معاصرين، صص ٨٢- ٨٣.
[٣]. مامقانى، مخزن المعانى، ص ٢٥٠.
[٤]. مهدى پور، اجساد جاويدان، ص ٢٧٩.