اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٤٢٣
جدش ميرزا محمّد تقى نورى،[١] يكى از بزرگترين دانشمندان خطه مازندران، از شاگردان ملا على نورى و سيد محمّد مجاهد بود كه آثار فراوانى از خويش در عرصه ترويج دين و قضاوت بين مردم و تربيت طلاب به يادگار نهاد.
برخى از آثار قلمى او عبارتند از:
١. دلائل العباد، در شرح ارشاد الاذهان علامه حلى، در ١٣ جلد
٢. المدارج، در اصول فقه، در ٢ جلد
٣. هداية الانام، در مسائل حلال و حرام، به زبان فارسى در ٢ جلد
٤. ماتمكده، در مقتل و مصائب معصومين عليهم السّلام
٥. تشويق العارفين، در مواعظ، به شعر فارسى
و رسالههاى بسيار در: فور و تراخى، رضاع، ارث الزوجة، حبوة (از مسائل ارث)، صيد و ذباحه، اطعمه و اشربه، صوم، جواب پرسشهاى دينى، امامت، اشتقاق، منطق و مراثى ائمه اطهار
وى به سن ٦٢ سالگى در ربيع الاول ١٢٦٣ ه. ق درگذشت و در وادى السلام نجف اشرف به خاك سپرده شد.
دايى و پدرزن شيخ شهيد، ميرزا حسين نورى[٢]- كه كوچكترين برادران خود بود- بزرگترين محدث قرن اخير و بهوجودآورنده دهها اثر دينى بوده است. وى افزون بر كسب دانشهاى فراوان از محضر شيخ عبد الرحيم بروجردى (پدرزن خود)، شيخ عبد الحسين شيخ العراقين تهرانى، شيخ مرتضى انصارى و ميرزا محمّد حسن شيرازى (صاحب فتواى تحريم تنباكو)، كتابهاى بسيارى در رشتههاى مختلف علوم و دانش نگاشته است؛ از جمله:
[١]. همان، ج ١، صص ٢٢٢- ٢٢٤.
[٢]. تهرانى، نقباء البشر، ج ٢، صص ٥٤٣- ٥٥٥؛ شهرستانى، مقدمه مفصل مستدرك الوسائل، چاپ جديد گوياى زندگى آن بزرگوار است.