اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ١٣٧
از آن، به شكل وسيعى ادامه يافت.[١]
علّامه بزرگ مرحوم حاج شيخ جعفر شوشترى كه قرن ١٣ ه. ق را پشتسر مىنهاد، نظارهگر هجوم و رواج تهاجم فرهنگى غرب در ميان امتهاى مسلمان بود.
همه اينها، براى عالم دلسوزى همانند مرحوم شيخ كه درد دين و فكر مذهب داشت، گران بود.[٢] ازاينرو، در انديشه مبارزه با مفاسد و امربهمعروف و نهى از منكر با بهرهگيرى از ابزار منبر، وعظ، تبليغ و ارشاد برآمد.
او براى رضاى الهى وارد عرصه منبر شد و از نام و آبروى خود گذشت. امّا، خداوند بزرگ به حكم آيه شريف: «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا» نام وى را جاودانه ساخت. با نفوذ كلامش، هزاران[٣] نفر به راه هدايت و طريق حقيقت رهنمون شدند، و گنهكاران بسيارى راه توبه و انابت را پوييدند. علماى نامدار با ذكر اين ويژگى، شيخ را ستودند كه برخى از اين موارد به قرار زير است:
١. علامه حاج ميرزا حسين نورى صاحب مستدرك:
«داستان ايشان در امر تبليغ و موعظه، بزرگتر از آن است كه به وصف درآيد، و مقامش در اين ميدان بالاتر از آن است كه شناخته شود»[٤]
[١]. براى مطالعه بيشتر درباره« سير غربگرايى در ايران» ر. ك: نقوى، جامعهشناسى غربگرايى، ج ١.
[٢]. آن بزرگ در برخى بياناتش چنين فرموده است:« اين ايام، ايام مصيبت است؛ نه يك مصيبت بلكه ايام چند مصيبت است. يكى مصيبت اسلام است كه در اين ايام غريب و علاوه بر غريبى، ضعيف هم شده است. منكران اسلام بر آن غالب شدهاند كه يكى به جهت غلته فرقههاى كفر- از قبيل فرنگيان- بر اسلام و يكى به جهت ميل خلق بهسوى ايشان است كه قواعد آنان را پسنديدهاند. اسلام مضمحل شده است.
ليكن، اين قواعد از براى اسلام ميمنت نكرد و يمنى نداشت. از آن روز تا به حال، مسلمانان مقهور و مغلوب شدهاند ... مصيبت ديگر، مصيبت تدين ماهاست ... اگر اندكى تأمل كنى، مىيابى كه در تدين ماها مصيبت به هم رسيده است ...».
[٣]. مرحوم علامه امين مىفرمايد:« براى شنيدن مواعظ وى، هزاران نفر گرداگرد منبرش حلقه مىزدند، ر.
ك: امين، اعيان الشيعة، ج ٤، ص ٩٥؛ حلى، سحر بابل و سجع البلابل، ص ٤٠٦( پاورقى).
[٤]. اشرف طالقانى، مجالس المواعظ والبكاء، صص ٣٦- ٣٧.