راهنمايى مردم به پايتخت تشيع- تهران- آمد و رفته‌رفته از روحانيون طراز اول ايران شد. به عقيده برخى از نويسندگان، اگر شيخ در عتبات مانده بود، احتمال مرجعيت عامه ايشان پس از ميرزا بسيار بود.

ناظم الاسلام كرمانى مى‌نويسد:

«شيخ اگر چند ماهى در عتبات توقف كند، شخص اول علماء اسلام خواهد گرديد، چه هم حسن سلوك و هم مراتب علميه و هم نكات رياست را بهتر از ديگران داراست».[١]

اما حساسيت موقعيت و نفوذ بيش‌ازحد بيگانگان و شيوع غربگرايى در ايران و اوضاع نابسامان كشور ايجاب مى‌كرد كه وى راهى تهران شود.

در حقيقت شيخ به عنوان نماينده ميرزا به تهران آمد تا با كسب اطلاع دقيق از اوضاع جارى مملكت، ميرزا را در جريان امور قرار دهد.

سياست پيشگان وابسته به روس و- انگليس كه ورود شيخ را به نمايندگى ميرزا گامى در جهت حفظ باورهاى مذهبى مردم و تقويت روحانيت و مبارزه با نفوذ غربيان- مى‌دانستند بسيار سعى كردند تا از نفوذ اجتماعى شيخ بگاهند. اما با همه كوششها، شيخ پس از وفات ميرزاى آشتيانى (٢٨ جمادى الثانى ١٣١٩ ه. ق) به رياست دينى رسيده و اولين مقام عالى روحانيت تهران گرديد.[٢]

اعتماد السلطنة، مى‌نويسد:

«شيخ فضل اللّه نورى افضل و اكمل تلامذه سركار حجت الاسلام حاج ميرزا محمّد حسن است، و در فقه و اصول و حديث و رجال و انواع فضايل ديگر امتيازى بيّن دارد. اهالى دار الخلافة را به اين بزرگوار

[١]. كرمانى، تاريخ بيدارى ايرانيان، بخش اول، ص ٤٢٦.

[٢]. دولت آبادى، حيات يحيى، ج ١، صص ١٣٥- ١٣٦.