اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٤٧١
زاهد و عالمى عابد بود و سالها در مركز سلطنت ايران به مرافعه و فصل خصومات گذرانيد و در امتداد آن زمان، ذيل ديانت او را به هيچ تهمت نتوانستند آلوده ساخت ...».[١]
برادر ايشان آيت اللّه سيد محمّد جعفر كاشانى (د. ١٣١٧ ه. ق) نيز از فقها، دانشمندان و صاحب تأليفات فقهى مانند رساله ميراثيه و رساله شرطيه بود كه هر دو در ١٣١٥ ه. ق به چاپ رسيد. وى از شاگردان مبرز مرحوم ملا على مدد ساوجى به شمار مىرفت. او در پايان زندگى خويش به كربلا مهاجرت كرد و از عالمان آن شهر به حساب آمد. فرزند دانشمندش آقا سيد محمّد رضا، شاگرد پدر خويش و شاگرد و داماد آيت اللّه سيد مصطفى كاشانى بوده است.[٢]
تحصيلات
آيت اللّه حاج سيد مصطفى كاشانى، ٧ ساله بود كه به تحصيل علوم دينى روى آورد و نزد پدر بزرگوارش به آموختن مقدمات و ادبيات پرداخت. با آنكه كودكى بيش نبود، اما علاقهاش به درس باعث كنارهگيرى وى از مردم و انزواى او شده بود.[٣] در ٢٠ سالگى به اصفهان مهد علمودانش و حوزه علميه مشهور ايران در آن زمان كوچيد و نزد علماى بزرگ و استادان نامآور آن به فراگيرى فقه، اصول، كلام، فلسفه، رياضيات، حكمت و منطق پرداخت، و اين همه ٤ سال به طول انجاميد.
او به خاطر داشتن هوش و استعداد سرشار، حافظه قوى، و شور و شوق بسيار در اين مدت گوى سبقت را از همگنان ربود و درحالىكه ٢٤ سال بيش نداشت، در حوزه علميه اصفهان مشهور شد و مورد توجه همگان قرار گرفت.[٤] سپس در
[١]. اعتماد السلطنة، چهل سال تاريخ ايران، ج ١، ص ٢١٥.
[٢]. تهرانى، نقباء البشر، ج ١، صص ٢٩٢- ٢٩٣؛ حرز الدين نجفى، معارف الرجال، ج ٢، ص ٢١٩؛ شريف كاشانى، لباب الالقاب، ص ٧٨.
[٣]. خاقانى نجفى، شعراء الغرى، ج ١١، ص ٣٢٤.
[٤]. همان، تهرانى، نقباء البشر، ج ٥، ص ٥٧.