اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥٩٢
ميرزا محمّد على اردوبادى، بدين شرح بيان كرده است:
«به توفيق خدا ... از ذيحجة ١٣٤٩ ه. ق به تأليف تفسيرى درباره قرآن كريم، موافق اصول علم و مذهب شيعه، شروع كردم. زيرا ديدم اهم تفاسير نزد ما مثل تبيان و مجمع البيان- در لغت و صرف كلمه و قرائات، و تفاسير امثال عطا و مجاهد ... و اشباههم بسيار بيانات كردهاند و ...
بحرانى ... احاديث را بدون تحقيقى در آنها نقل مىكند و در مزاياى قرآن شريف بياناتى نمىنمايد».
با توجه به اين ديد انتقادى است كه خود به پرداختن تفسيرى دست مىزند تا در عين اختصار، حق مطلب را در تبيين و تفسير مفاهيم و معارف قرآنى ادا كند.[١]
از مزاياى ويژه اين تفسير مقدمه ارزنده آن است كه در عين اختصار، حاوى مطالبى بس مهم است. اين مقدمه به ضميمه تفسير گرانقدر مرحوم علامه سيد عبد اللّه شبر (د. ١٢٤٢ ه. ق) در مصر نيز به چاپ رسيده است.
اين تفسير در دو جزء است:
جزء اول در ٣٩٢ صفحه و شامل مقدمه تفسير است كه مباحثى درحقيقت اعجاز، دلالت آن بر حقانيت دعوت پيامبران، گستردگى معجزات، حكمت ارسال قرآن به عنوان معجزه، امتياز قرآن بر معجزات ديگر از جهات گوناگون (اشتمال بر علم غيب، اخلاق، عدم تضاد و جز آن) بىشبيه بودن قرآن، عدم تحريف و چگونگى جمعآورى آن، نياز به تفسير قرآن، شرايط آن، نقد تفسيرهايى چون كشاف و الدر المنثور، بحث عاموخاص و ادراك عقلى و قلبى، را دربردارد. به علاوه تفسير سوره حمد و بقره و آل عمران نيز در اين جزء است.
جزء دوم در تفسير سوره نساء تا آيه ٥٨ و سوره مائده تا آيه ٦ و ١٤٩ صفحه
[١]. موسوى بجنوردى، دائرة المعارف بزرگ اسلامى، ج ١، ص ٥٤١؛ واعظ خيابانى، علماى معاصرين، ص ١٦٣.