و در اجتماع بزرگى كه در صحن مطهر حرم امير المؤمنين عليه السّلام تشكيل شد، او به منبر رفت و دو نفر در اطراف او ايستادند و سخنانش را كه به علت زيادى سن به سختى ادا مى‌كرد، با صداى بلند تكرار مى‌كردند و چنين گفت:

مرحوم آيت اللّه شيرازى به جوار رحمت حق آرميد، ولى فتواى او مبنى بر نبرد با مشركين و كشتار آنها باقى است، پس در حفظ وطن عزيزتان و به دست آوردن استقلال كوشش و جهاد كنيدأ».[١]

از جمله نامه‌ها و بيانيه‌هاى مهم او نامه اعتراض‌آميز افشاگرانه‌اش به آرنولد ويلسون، حاكم كل سياسى انگليس در عراق،[٢] و نامه بين المللى او خطاب به حكومتهاى آمريكا، فرانسه، روسيه، تركيه، ايران، آلمان و هلند، در اعتراض به جنايتهاى انگليس در عراق است.[٣] البته در گرماگرم نبرد بود كه آيت اللّه شيخ الشريعه به ديار باقى شتافت و ادامه انقلاب، صورت ديگرى به خود گرفت كه از حوصله اين مقال خارج است.[٤]

پيش‌ازاين نيز مرحوم شريعت اصفهانى در مصاف با استعمار چهره بارز خود را نشان داده بود. از جمله آنها هجرت وى به ايران- ٢٢ روز پس از وفات آيت اللّه آخوند خراسانى- براى مقابله با دولت استعمارى روسيه تزارى و دفاع از استقلال و تماميت ارضى ايران،[٥] و بيانيه مهم و ارزشمند وى‌[٦] در ٢٦ صفر الخير ١٣٣٠ ه. ق/ ١٤ فوريه ١٩١٢ م در تحريك مسلمانان براى بازيافتن مجد و عظمت، و استقلال‌

[١]. وردى، لمحات اجتماعية، ج ٥، ص ٣١٠.

[٢]. آل فرعون، الحقائق الناصعة، ص ٣٥٩ و ترجمه فارسى آن در: صادقى تهرانى، نگاهى به تاريخ انقلاب اسلامى ١٩٢٠ عراق، صص ٧٥- ٧٨.

[٣]. همان، صص ٣٨٩- ٣٩٠.

[٤]. اين مباحث در كتاب نگاهى به تاريخ انقلاب اسلامى عراق، صص ٨٤- ١١٠ پيگيرى شده است.

[٥]. تهرانى، نقباء البشر( مخطوط)، ص ٤٨٣.

[٦]. متن اين اعلاميه و برگردان فارسى آن در كتاب ايران و جهان اسلام، صص ١٩٦- ٢٠٥ آمده است، هر چند مؤلف مدرك اصلى خود را نشان نداده است.