اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٤٦٤
سال ١٣٧٨ ه. ق/ ١٣٣٨ ش ديده از جهان فروبست.[١]
٤. حجت الاسلام و المسلمين حسين قمى: او از فضلاى حوزه و از تلامذه حضرات آيات عظام حائرى، حجت كوهكمرى، ميرزا محمّد فيض، سيد محمّد تقى خوانسارى و آقاى بروجردى بود و در نهايت سادگى و زهد و تقوا به سر مىبرد، و در سال ١٣٧٩ ه. ق/ ١٣٣٩ ش جانبهجان آفرين تسليم كرد.[٢]
خصوصيات اخلاقى
مرحوم حاج آخوند عالمى متواضع و به دور از مظاهر تشخص و تعين بود، تنها به حلوفصل مشكلات دينى مردم و تدريس و تأليف و امامت جماعت مىپرداخت. آنقدر در چشم و دل مردم قم جاى گرفته بود كه مردم تكههايى از پيراهن او را براى گذاشتن در كفن خويش، ذخيره مىكردند و آن را مايه مباهات خود مىدانستند. زمانى گروهى از مردم قم براى زيارت عتبات عاليات به سامراء مشرف شدند و وجوهات شرعيه خود را به مرحوم ميرزاى شيرازى تقديم داشتند.
اما ميرزا از پذيرفتن آنها سرباز زد و فرمود: مگر آقاى حاج آخوند در قم نيست كه شما وجوهاتتان را به سامرا آوردهايد؟ ببريد به ايشان بدهيد.
از مظاهر فروتنى حاج آخوند آنكه:
روزى براى ايشان نامهاى آمده بود و در آن خطاب به «حجة الاسلام» شده بود.
معظمله ناراحت شد و اين عنوان را زائد بر شأن خود دانست و فرمود:
حجة الاسلام فقط شيخ انصارى بود و بس.
و به هنگام وفات، وصيت نمود تا جنازهاش همانند يكى از مردمان عادى و به دور از تشريفات تشييع شود، اما مرحوم حاج سيد محمّد باقر- توليت آستانه مقدسه- فرمود: ما مقدارى از راه را به وصيت ايشان عمل مىكنيم و بعد از آن به
[١]. همو، آثار الحجه، ج ٢، ص ١٠٨، همو، رجال قم، ص ١٥٠.
[٢]. همو، آثار الحجه، ج ٢، ص ٩١.