اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ١٢١
و شيعيان دارد، زيرا بعدها حسن تصميم و انتخاب وى روشن شد و معلوم گرديد كه افق فكرى صاحب جواهر از چه وسعتى برخوردار بوده است.[١]
فرزندان
خاندان صاحب جواهر، از بيوت اصيل و نامآور شيعه بوده كه علم و فضيلت و رياست و فقاهت را يكى پس از ديگرى به ارث برده[٢] و در هيچ خانوادهاى اين همه فقيه و مجتهد و عالم و اديب و شاعر نمايان نبوده است.[٣] از صاحب جواهر، هشت پسر باقى ماند كه همگى از فقها و دانشمندان به شمار مىرفتند.
آنان عبارتند از:
شيخ محمّد (د. ١٢٥٠ ه. ق)، شيخ ابراهيم، شيخ باقر (د. ١٣١٧ ه. ق)، شيخ حسن (١٢٦٦- ١٣٤٥ ه. ق)، شيخ حسين (د. ١٢٧٧ ه. ق)، شيخ عبد الحسين (د. ١٢٧٣ ه. ق)، شيخ موسى، و شيخ عبد العلى (د. ١٣١٦ ه. ق)
نيز برخى از دامادهاى صاحب جواهر عبارتند از آيات و فقهاى عظام:
١. شيخ محمّد حسن شروقى نجفى (د. ١٢٧٧ ه. ق)
٢. علامه سيد على موسوى هندى (١٢٣٩- ١٢٧٣ ه. ق)
٣. برادرش: علامه سيد محمّد موسوى هندى (د. ١٣٢٣ ه. ق)
٤. شيخ جعفر اعسم نجفى
٥. شيخ خلف بن حاج عسكر حائرى
٦. شيخ محمّد حسين بن شيخ مهدى كرباسى
٧. سيد رضا بحر العلوم
[١]. شيخ انصارى با پرورش شاگردان سترگ و خلق آثار بزرگ در فقه و اصول صحتنظر و انديشه صاحب جواهر را نيك به اثبات رسانيد.
[٢]. تهرانى، نقباء البشر، ج ١، ص ٢٥٩.
[٣]. امين، اعيان الشيعه، ج ٩، ص ١٤٩.