كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٣ - پيشگفتار

نفس خود را با گناهان آلوده ساخته، محروم گشته است.

ايمان، اخلاق و عمل صالح بدون سه نوع آگاهى و معرفت ميسور نيست و تمام معارف اصلى اسلام ناب محمدى (ص) را اين سه شناخت تشكيل مى‌دهد كه واجب عينى مى‌باشند و بر هر فرد آگاهى از آنها واجب است و ساير معارف و آگاهى‌هاى ضرورى حداكثر واجب كفايى هستند و اگر غيرضرورى باشند فضيلت يا فضل شمرده مى‌شوند، آن سه معرفت اصلى و اصيل عبارتند از:

١. علم عقايد: شناخت مسائل عقيدتى كه دامنه آن از مبدأ تا معاد گسترده است و بر هر فرد مسلمان است اين حقايق را بشناسد و بدان‌ها ايمان آورد.

٢. علم اخلاق: شناخت صفات و خصلت‌هاى زشت و زيبا، فضيلت و رذيلت تا به فضائل آراسته و از رذائل پيراسته گردد.

٣. علم احكام شرعيه: معرفت جميع حلال‌ها و حرام‌هاى الهى تا به حلال‌ها و واجبات عمل نمايد و از حرام‌ها بپرهيزد كه اين‌ها حدود الهى هستند و نبايد حدود الهى را زير پا بگذارد يا به حريم الهى و منطقه ممنوعه ورود پيدا كند كه قرآن كريم مى‌فرمايد:

تِلْكَ حُدُودُ اللهِ فَلا تَقْرَبُوهَا،[١] وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللهِ فَاوْلَئِكَ هُمُ الظّالِمُونَ‌.[٢]

گواه اين سخن كه معارف اصيل و واجب دينى سه معرفت مذكور مى‌باشد، روايت شريف نبوى است كه مرحوم ثقه الاسلام- به تمام معناى حقيقى كلمه- كلينى رازى- قدّس الله نفسه الزكيه- در كافى شريف آورده است كه حضرت وارد مسجد شدند و مشاهده كردند كه مردمان بر گرد فردى حلقه زده‌اند، پرسيدند: اين چيست؟ پاسخ شنيدند: او علامه (بسيار دانا) است، پرسيدند: علامه چيست؟ پاسخ شنيدند: او داناترين مردمان است به دودمان عرب و وقايع آنان و روزگاران جاهليت و اشعار عربى. فرمودند: اين دانشى است كه نادانش را زيانى نرساند و دانايش را سودى نبخشد، سپس‌

[١]. بقره( ٢): ١٨٧.

[٢]. بقره( ٢): ٢٢٩.